Miodożer zwany jest też z języka afrikaans ratlem

Nieustraszone zwierzę

Pomimo że jego angielska nazwa honey badger sugeruje, że jest to gatunek borsuka, tak naprawdę, należy do łasicowatych. Żyje na terenie prawie całej Afryki, na Bliskim Wschodzie i na subkontynencie indyjskim, aż po Nepal. Ratel ma długość około 100 cm, z ogonem, który ma zwykle około 20 cm. Ma szerokie barki oraz krótkie i muskularne kończyny. W przednich łapach długie i ostre pazury. Wyglądem przypomina rosomaka, z różnicą, że nie ma małżowiny usznej. Samice są mniejsze od samców, ich ciąża trwa 6 miesięcy, czyli długo jak na tak niewielkie zwierzę. Zwykle rodzi się jedno, czasami dwa młode, które pozostają pod opieką matki aż 18 miesięcy. Miodożery są wszystkożerne, a ich życie to w zasadzie dwie czynności, albo jedzenie, albo poszukiwanie jedzenia. Pomimo swoich małych rozmiarów, nie bez przyczyny ratel uważany jest za jedno z najbardziej nieustraszonych zwierząt. Nazwa miodożer sugeruje nam, że ma coś wspólnego z miodem. Wprawdzie to przesada, bo jest on głównie mięsożerny, jednak lubi mieć słodki deser, dlatego, kiedy ma okazję, dobiera się do plastrów z miodem.

Miodożery nie boją się nawet ludzi. Wielokrotnie w czasie naszych wycieczek spotykaliśmy je nocą na kempingach. Przychodzą do ludzi w poszukiwaniu resztek jedzenia, wchodzą do śmietników, robiąc przy tym dużo hałasu i bałaganu. Można wtedy śmiało wyjść i obserwować ich poczynania. Sprawia to, że są one lubiane przez turystów. Afrykańskie pszczoły zwane są pszczołami zabójcami, są w stanie zabić niemal każde zwierzę. Miodożer nie zwraca nawet uwagi na użądlenia pszczół, kiedy jest w trakcie misji dobierania się do miodu. Jest tak z dwóch powodów, po pierwsze ma grube futro, pod którym jest skóra mająca grubość aż 8 mm. Sprawia to, że jedynym czułym punktem jest morda i oczy. Ratle wykazują zaskakującą odporność na ukąszenia pszczół. Natura wyposażyła go w mechanizm obrony podobny do skunksa, może on wystrzelić z gruczołów substancję odstraszającą pszczoły i zwierzęta.

Podstawą wyżywienia rateli są węże każdego gatunku. Nawet te najbardziej niebezpieczne, czyli kobry i czarne mamby nie są problemem dla ratla. Czasami zdarzają się wypadki przy pracy, ratel zostaje ukąszony. Jest to śmiertelne dla wszystkich, ale nie dla miodożera. Ma od bardzo sprawny system odpornościowy. Ukąszony ratel zapada w około godzinny sen, po czym budzi się i kończy jedzenie upolowanego już węża. Wszystkie węże jedzone są od strony głowy, dlatego że właśnie w głowie znajdują się zęby jadowe. W dodatku, zjedzenie nawet największej kobry nie trwa więcej niż pół godziny, jedzony wąż cały czas się rusza. Pozostałe składniki codziennego jadłospisu to jaja, larwy owadów, skorpiony, owoce, małe ssaki, płazy, małe gatunki antylop, nawet małe krokodyle. Długie i ostre pazury sprawiają, że doskonale wspina się po drzewach. Podbiera on zdobycz lampartom, jaja z gniazd ptaków i ściga węże ukrywające się w konarach.

Bardzo wydajnie kopie, może spać w każdym dniu w innej norze, ma niezwykle czuły węch, potrafi wywęszyć zdobycz pod metrową warstwą ziemi i szybko się tam dokopać. Miodożery nie mają prawie naturalnych wrogów, są dobrze przygotowane przez naturę, by stawić czoła nawet największym drapieżnikom Afryki. Mają grubą skórę i grubą, bardzo luźną tkankę tłuszczową. Dzięki temu ratel nawet złapany w kły lwa może zrobić manewr obrotu i złapać lwa za jądra. Jedynie lamparty atakują ratle, ale tylko w konieczności, kiedy nie mają już nic innego do upolowania. Kiedyś w Parku Krugera obserwowaliśmy napad lamparta. Okazało się, że tak wielkiemu drapieżnikowi, jak lampart zajęło ponad godzinę, by udusić ratla. Było to bardzo męczące i raczej nie warte tego wysiłku. W sieci można znaleźć filmy, na których kilka ratli przepędziło lwy i pożarło ich zdobycz. Panuje mit, że ubarwienie młodych gepardów przypomina ratla, po ty, by odstraszać drapieżniki.

Najważniejszą bronią ich jest wysoka inteligencja, dobrze znają psychikę innych drapieżników, udają nieustraszonych, co sprawia, że każdy woli ich zostawić w spokoju. Miodożery współpracują z ptakami miodowodami, które to wskazują miejsce uli dzikich pszczół. Kiedy ratel dostanie się do miodu, zawsze zostawi coś dla ptaka miodowoda. Nic dziwnego, że wozy piechoty w armii RPA nazwano nazwą ratel.

Wikipedia o miodożerach: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ratel