Spotkanie z największą antylopą

Podgatunki

Największe antylopy- Elandy, różnią się od diametralnie od innych gatunków sposobem zachowaniem i organizacją społeczną. Pod wieloma względami jest to gatunek jedyny w swoim rodzaju, ale pod każdym względem pasujący do afrykańskich realiów. Eland nie jest on obdarzony żadnymi uderzającymi cechami, jak kolorystyka lub poroże, pomimo tego jest naprawdę niezwykłą antylopą. Dwa gatunki elandów są szeroko rozpowszechnione w Afryce: Eland Olbrzymi Taurotragus derbianus przemierzający zachodnie i północno-środkowe obszary Afryki Północnej oraz trzy podgatunki rasy południowej, Taurotragus oryx , występujące na południe od Kenii/Ugandy do południowego krańca Afryki. Te trzy podgatunki wykazują duże podobieństwo.

Wyróżniają się kolorystyką, ich podstawowym ubarwieniem są odcienie płowego, nieco bogatsze na obszarach północnych i bardziej matowe na południu. Na terenach południowych Eland pozbawiony jest białych pasów bocznych, które pojawiają się, a ich liczba wzrasta od dwóch do ponad sześciu, na północnych krańcach obrębu życia elandów. Z wiekiem byki wykształcają na czole gęstą kępkę czerwonobrązowych włosów i tracą znaczną część sierści na ciele, odsłaniając ciemną skórę, która nadaje im niebieskawy kolor.

Morfologia

Duże, niebieskie byki mają również wydatne płaty rogowe. Samice są jaśniej ubarwione niż byki, podczas gdy obie płcie mają dwie brązowe plamy na wewnętrznej stronie przednich kończyn, tuż nad kolanami. Obie płcie mają rogi, choć te u byków są znacznie grubsze. Nie są one długie, średnio około 85 cm, a rekordowe mają nieco ponad 100 cm. U byków rogi są grubsze u podstawy, a następnie skręcają się, stając się dość wydatne w wieku dojrzałym. Rogi krów nie mają tego skrętu i są lżejsze od rogów byków. Byki elandów osiągają wysokość w kłębie w granicach 1,7 m, ważą 700 kg, podczas gdy krowy są mniejsze, 1,5 m w kłębie i 460 kg. Pomimo tych charakterystyk, elandy zachowują elegancki wygląd. Cechą szczególną dla elandów jest ostre klikanie podczas chodu. W Parku Krugera, najłatwiej je spotkać na obszarach na północ od rzeki Shingwedzi, gdzie koczują w lasach drzew mopane Colophospermum mopane, bushwillow Combretum Zeyheri) i równiny porośnięte krzewami wschodniego mopane. Na południe od Shingwedzi, sawanna i otwarte łąki położone są na wysokości ponad 2 tys. m n. p. m. Tam, gdzie dostępna jest woda, elandy często piją, ale radzą sobie również na obszarach pozbawionych wody powierzchniowej. Są w stanie przetrwać na wodzie pochodzącej z pożywienia.

Mają szeroką gamę pokarmu roślinnego. W ich jadłospisie jest mnóstwo drzew i krzewów, roślin zielnych i traw. Podczas żerowania swobodnie wykorzystują swoje rogi do wyginania lub łamania gałęzi, aby zyskać dostęp do bardziej delikatnych części. W ten sposób są również w stanie łamać pnie młodych drzew. W czasie suszy elandy powodują dużo zniszczeń, zwłaszcza łamią krzewy sezamowe Sesamothamnus lugardii. Elandy nie są terytorialne, jak w przypadku większości antylop, a młode byki nie są siłą usuwane ze stad. Niewielkie grupy młodych byków mogą tymczasowo odłączyć się od stada

Ochrona i udomowienie

Elandy uznane są za gatunek najmniejszej troski.

Pomimo ich zróżnicowanych zwyczajów żywieniowych, potulnego charakteru, potencjału w zakresie produkcji mięsa, korzystnego wskaźnika reprodukcji oraz faktu, że oswajają się i stają się jak zwierzęta domowe, kilka prób ich udomowienia, zarówno lokalnych, jak i w Rosji, nie powiodło się. Wbrew tym cechom, w warunkach naturalnych, takich jak Park Krugera, Elandy nie przystosowują się do ruchu turystycznego. Nie pozwalają się zbliżyć i rzadko kiedy utrzymują swoją pozycję, nawet na odległość, zanim ruszą do ucieczki, w swoim łatwym, bezwysiłkowym kłusie! Elandy nie są może tak wyniosłe w wyglądzie czy zachowaniu jak większość innych antylop, ale są pod każdym względem bardziej interesujące i fascynujące niż wskazywałyby na to ich raczej nudne rysy!

Tryb życia

Obowiązuje hierarchia wśród byków, która pozwala dominującemu bykowi na pokrywanie kilku samic. Elandy spotyka się aż do rzeki Olifants, ale w mniejszych grupach. Na południe od rzeki Olifants kilka elandów weszło na teren rezerwatu z zachodu, najprawdopodobniej z innych obszarów chronionych, i założyło małe stado pomiędzy Satara i Orpen. Próba przywrócenia Elandów na południu rezerwatu, w rejonie Pretoriuskop, początkowo napotkała problemy, ale później udało się stworzyć małą populację. Eland zajmuje siedliska od półpustynnych do graniczących z pustyniami. Elandy są również znane z tego, że podchodzą do barier, takich jak ogrodzenia, w tempie spacerowym, mierzą je i usuwają bez widocznego wysiłku — podobnie jak kudu. Niespokojne zwyczaje wędrowne elandów nie są bezmyślne. Mają one dość dobrze zdefiniowane obszary zamieszkiwania, które zmieniają się sezonowo pomiędzy letnimi deszczami a suchymi miesiącami zimowymi.

Na wielkich, otwartych przestrzeniach elandy są zdolne do wędrówek na duże odległości. Zawsze wydają się być w ruchu i w pośpiechu. Tylko pod wpływem zagrożenia zrywają się do galopu. Przeważnie jednak albo idą spokojnym krokiem, albo wchodzą w kłus, łatwy i bezwysiłkowy, który są w stanie utrzymać bardzo długo. Podczas tych kłusów, niektóre ze stad, bez żadnego wyraźnego powodu, wyskakują w powietrze na wysokość grzbietu.

Rozmnażanie

Stada rozdrabniają się w szczycie sezonu cielenia się, przypadającego na koniec pory suchej, tj. od sierpnia do października, po czym łączą się w duże stada, często liczące ponad 100 sztuk. Okres ciąży wynosi dziewięć miesięcy i podobno występuje u nich ruja poporodowa, co powoduje skrócenie cyklu rujowego. Jest to sytuacja podobna do tej, jaka ma miejsce w przypadku antylop roan (Antylopowiec koński), gdzie krowy mają ruję regularnie trzy tygodnie po porodzie, co daje okres między wycieleniami wynoszący 318 dni, umożliwiający krowom roan posiadanie pięciu cieląt w cyklu czteroletnim. Krowy rasy Eland izolują się od stada przed porodem, a cielęta są ukrywane przez pierwsze dwa tygodnie, zanim dołączą do stada. Elandy nie są wojownikami o zaciętym charakterze. Wykazują jednak pewną agresję, opuszczając rogi i wykonując groźne ruchy w kierunku innego osobnika rywalizującego o pożywienie, na jego drodze lub w trakcie rytuałów godowych. Chociaż te starcia są bardzo zrytualizowane, podobnie jak w przypadku innych antylop, to jednak odnotowano, że takie walki były powodem śmierci lub ciężkich obrażeń.

Ochrona i udomowienie

Elandy uznane są za gatunek najmniejszej troski.

Pomimo ich zróżnicowanych zwyczajów żywieniowych, potulnego charakteru, potencjału w zakresie produkcji mięsa, korzystnego wskaźnika reprodukcji oraz faktu, że oswajają się i stają się jak zwierzęta domowe, kilka prób ich udomowienia, zarówno lokalnych, jak i w Rosji, nie powiodło się. Wbrew tym cechom, w warunkach naturalnych, takich jak Park Krugera, Elandy nie przystosowują się do ruchu turystycznego. Nie pozwalają się zbliżyć i rzadko kiedy utrzymują swoją pozycję, nawet na odległość, zanim ruszą do ucieczki, w swoim łatwym, bezwysiłkowym kłusie! Elandy nie są może tak wyniosłe w wyglądzie czy zachowaniu jak większość innych antylop, ale są pod każdym względem bardziej interesujące i fascynujące niż wskazywałyby na to ich raczej nudne rysy!