Pomysły na ciekawe pamiątki z RPA
Oto najlepsze pomysły na pamiątki z Republiki Południowej Afryki – od autentycznych wyrobów rzemieślniczych po wyjątkowe lokalne produkty spożywcze.
Mieszkańcy RPA uwielbiają robić zakupy - i sprzedać. Ogromne centra handlowe powstały na terenie całego kraju, w małych i dużych miastach, gdzie w hipermarketach i w sieci małych butików można kupić dosłownie wszystko.
Drobni sprzedawcy nie mogący pozwolić sobie na wynajem lokali - na skrzyżowaniach ulic i na chodnikach sprzedają dosłownie wszystko począwszy od słodyczy i owoców, poprzez wyroby rzemiosła a skończywszy na pirackich DVD i marihuanie.
Nawet jak przejedziesz z miast na wieś, sprzedaż nie kończy. Wioski w Republice Południowej Afryki są usiane straganami z produktami rolniczymi i artystycznymi.
Wszystkie większe sklepy akceptują karty kredytowe, niestety możesz płacić tylko lokalną walutą (rand RPA). Jeśli przywiozłeś z sobą gotówkę, możesz ją wymienić w każdym banku albo na lotnisku.
Interesujące są wyroby lokalnej sztuki i rzemiosła. Charakterystyczne dla tej części świata są figurki i modele wykonane z drutu. Można je kupić na wielu ulicach miast RPA, ale sztuka ta najlepiej rozwinęła się we Wschodniej Prowincji Przylądkowej, w pobliżu miasta Cradock. Tutaj znajdziesz wiatraki do dwóch metrów wysokości z drutu i złom, takich jak puszki do żywności i starych pojemników aerozolowych. Ten innowacyjny rodzaj sztuki powstał w czasach apartheidu, czyli kiedy trudno było czarnym artystom zdobyć materiały do pracy. Tworzyli swoją sztukę z tego co mieli pod ręką. Z drutu budowane są modele samochodów, rowerów a nawet samoloty ze śmigłami.
W punktach przydrożnych straganach rzemieślniczych i całego kraju znajdą Państwo niepowtarzalne garnki, wyroby koszykarskie, misterną biżuterię z koralików, hafty i rzeźby, tkane chodniki i dywany.
Rękodzieło kulturowe i sztuka
- Wyroby z koralików ludu Zulu:
- Jedne z najbardziej charakterystycznych pamiątek – naszyjniki, bransoletki i kolczyki w żywych kolorach, niosące głębokie znaczenie symboliczne w kulturze Zulu. Ich zakup stanowi bezpośrednie wsparcie dla lokalnych rzemieślników.
- Rzeźby drewniane:
- Warto poszukać rzeźb przedstawiających „Wielką Piątkę” (lwy, słonie, nosorożce itp.) wykonanych z lokalnych gatunków drewna, takich jak yellowwood czy black stinkwood. Należy szukać dzieł podpisanych przez artystę, aby mieć pewność, że zostały wykonane na miejscu, a nie sprowadzone z zagranicy.
- Sztuka Ndebele:
- Znana z odważnych, geometrycznych wzorów i jasnych kolorów, sztuka i rękodzieło Ndebele przyciągają wzrok. Tkanina shweshwe: Tradycyjna tkanina bawełniana z charakterystycznymi wzorami w kolorze indygo, często wykorzystywana do produkcji odzieży lub elementów wystroju wnętrz, takich jak bieżniki na stół czy poduszki.
Jedzenie i napoje
- Herbata rooibos:
- Bezkofeinowa herbata ziołowa pochodząca z gór Cederberg. Ma bogaty, orzechowy smak i jest powszechnie dostępna w puszkach upominkowych.
- Biltong:
- Podobny do suszonego mięsa, ale często grubszy i suszony na powietrzu, to przyprawione suszone mięso (zwykle wołowina lub dziczyzna, np. kudu lub struś) jest podstawową południowoafrykańską przekąską. Dobrze znosi transport i stanowi wyjątkowy prezent dla podróżników.
- Wino:
- Republika Południowej Afryki to region winiarski światowej klasy. Warto zwrócić uwagę na Pinotage (odmianę winogron występującą wyłącznie w RPA) lub mieszanki z regionu Przylądka, pochodzące z takich miejscowości jak Stellenbosch, Franschhoek czy Paarl.
- Likier śmietankowy Amarula:
- Kremowy likier wytwarzany z owoców drzewa marula. Często podaje się go z lodem, z kawą lub z koktailem.
Luksusowe i wyjątkowe przedmioty
- Wyroby ze skóry strusiej:
- Republika Południowej Afryki jest jednym z głównych producentów skóry strusiej, znanej z trwałości, lekkości oraz charakterystycznego wzoru przypominającego pióra. Można tu znaleźć wysokiej jakości portfele, torebki i buty.
- Malowane jaja strusie:
- Ręcznie malowane jaja z motywami afrykańskiej przyrody to klasyczna, dekoracyjna pamiątka.
- Koce Basotho:
- Ręcznie tkane wełniane koce o wyrazistych wzorach, tradycyjnie noszone przez lud Basotho z Lesotho (państwa otaczającego RPA). Mają one znaczenie kulturowe, są wytrzymałe i świetnie ogrzewają.
- Kamienie półszlachetne:
- Republika Południowej Afryki słynie z diamentów, cytrynu i ametystu. Jeśli kupujesz przedmioty o dużej wartości, upewnij się, że otrzymujesz wiarygodny certyfikat i sprawdź przepisy celne obowiązujące w Twoim kraju.
Wskazówki dotyczące zakupów
- Wspieraj lokalnych twórców:
- Staraj się kupować bezpośrednio na targach rzemieślniczych (takich jak Neighbourgoods Market w Johannesburgu lub V&A Waterfront w Kapsztadzie) lub w spółdzielniach rzemieślniczych, aby mieć pewność, że pieniądze trafią do twórców.
- Sprawdź przepisy celne:
- Jeśli kupujesz wino, produkty mięsne (biltong) lub produkty pochodzenia zwierzęcego (skóra strusia, kość słoniowa *o ile jest to legalne i posiada certyfikat* — choć większość sklepów turystycznych unika tego ze względu na surowe przepisy), sprawdź wcześniej ograniczenia importowe obowiązujące w Twoim kraju.
- Targuj się:
- Na nieformalnych targowiskach targowanie się jest często oczekiwane. W galeriach i sklepach z ustalonymi cenami nie jest to praktykowane.

Dżin z łajnem słonia
W styczniu 2019 roku na rynku pojawił się dżin z dodatkiem łajna słonia. Co prawda, kupa słonia znalazła różnorakie zastosowania w Afryce, ale nie w nalewkach alkoholowych. Na pomysł dżinu z łajnem słonia wpadła Profesor Paula Ansley z mężem Dr Les Ansley. Po kilkunastu latach pobytu w Anglii powrócili oni do RPA i osiedlili się niedaleko Kapsztadu. Na safari w Kenii, kiedy przewodnik opowiedział o upodobaniach słoni i o tym, że tylko 40% zjadanej masy roślinnej jest trawione, narodził się ten szalony pomysł. Po powrocie do RPA skorzystali z pomocy eksperta od destylacji- Rogera Jorgensena. Opracowali oni razem, bardzo udaną recepturę, z dodatkiem jagód jałowca. Smak dżinu zmienia się sezonowo, w zależności od tego, co jest w menu słonia. 15% zysku ze sprzedaży przekazywana jest na Phinda Wildlife Project. W rezerwacie tym prowadzone są badania nad ochroną Wielkiej Piątki Afryki, ale głównie zagrożonych gatunków, takich jak nosorożec czarny. Słowo „indlowu” znaczy słoń w wielu afrykańskich językach. Butelka dżinu Indlovu kosztuje ZAR660 (ok. 175 PLN). Dżin sprzedawany jest w sklepie z winami we Franschhoek - Siegies on Huguenot, w sklepie Bug Five Duty Free na lotnisku w Johannesburgu oraz przez internet przez portal Yuppiechef. Dzięki dobrej reklamie, dżin stał się bardzo popularny wśród kolekcjonerów. Wielu ludzi kupuje go z ciekawości lub by pokazać znajomym i rodzinie.
Niemal każde miasto posiada swoje małe rynki rzemiosła, w większych są jarmarki, miejsca sprzedaży unikalnej i często ręcznie wykańczanej odzieży, rzemiosło, biżuteria, ozdoby, przedmiotów kolekcjonerskich i delikatesy spożywcze. Bazar Bruma w Johannesburgu uważany jest za największy tego rodzaju obiekt na całej półkuli południowej. Jest naprawdę ogromna, a znajdziesz tu wszelkiego rodzaju ubrania, drobiazgi - cokolwiek. Warty polecenia są Panorama Flea Market w Mulbarton i B & B Hillfox zaliczane do największych i najstarszych rynków w kraju. Rosebank w Johannesburgu jest także domem dla African Craft Market, w którym przedsiębiorcy z całego kontynentu afrykańskiego prezentują swoje rzemiosła i innowacyjne zaprojektowane tkaniny dla rynków wewnętrznych.