Zwiedzamy Soweto

Dzielnica Johannesburga - Soweto

Czytaj artykuł

Soweto – przewodnik dla turystów

Atrakcje turystyczne townshipu Soweto

W 1954 roku biedna dzielnica Sophiatown została zrównana z ziemią, a jej 60 tys. mieszkańców przewieziono ciężarówkami w nowe miejsce, oddalone o 15 km od Johannesburga, nad mulistą rzekę. Tak powstało Soweto, którego nazwa pochodzi od angielskich słów South Western Townships. W miejscu Sophiatown wyrosła nowa dzielnica, w której zamieszkały białe rodziny. W kolejnych latach w ten sam sposób przesiedlono do Soweto ponad milion osób.

Soweto dziś

Soweto zajmuje 120 km² i składa się z 32 dzielnic. Oficjalnie mieszka tu 2 miliony ludzi, ale szacuje się, że faktyczna liczba mieszkańców przekracza 5 milionów. To największy township w RPA, znany przede wszystkim z historii walki z apartheidem oraz z tragicznych konfliktów politycznych, w których zginęły tysiące osób.

Dziś Soweto bardzo się zmienia. Ulice są czyste i mają nazwy, śmieci są regularnie wywożone, a każda rodzina otrzymała dwa drzewa do posadzenia przy domu. Wysokie wieże oświetleniowe, przypominające więzienne, zastępowane są zwykłymi latarniami. Powstają nowe centra handlowe i domy, a tereny podmokłe w centrum zamieniane są w park z nowoczesnym hotelem.

Przestępczość nadal jest wysoka, ale sytuacja wyraźnie się poprawia: w ciągu ostatnich 5 lat liczba morderstw spadła o 41%, a nielegalne posiadanie broni zmniejszyło się o połowę. Mimo to warto zachować zwykłą ostrożność, a zwiedzanie najlepiej zaplanować z lokalnym przewodnikiem.

Transport

Rano na stacjach trwa codzienna walka o miejsce w zatłoczonych pociągach. Coraz więcej mieszkańców korzysta z droższych taksówek zbiorowych, choć kierowcy często jeżdżą ryzykownie.

Dobrze wiedzieć: w Soweto obowiązuje system gestów, którymi pasażerowie sygnalizują kierowcom, dokąd chcą jechać. Aby zatrzymać taksówkę, trzeba unieść w górę krótki lewy palec. Zanim wsiądziesz, upewnij się, że kierunek jest właściwy, a najlepiej poproś o pomoc lokalnego przewodnika lub pracownika hotelu.

Kościół Regina Mundi

Zaraz po wjeździe do Soweto zobaczysz jeden z największych katolickich kościołów w Afryce. Ma 2 tysiące miejsc siedzących, ale zdarzało się, że gromadziło się w nim nawet 6 tysięcy osób.

Kamień węgielny poświęcił w 1962 roku kardynał Giovanni Battista Montini, który niespełna rok później został papieżem Pawłem VI. Przez wiele lat kościół był miejscem spotkań opozycji antyapartheidowej. Stąd wyruszało wiele manifestacji, a ich uczestnicy chronili się w murach świątyni przed policją, choć nie zawsze uchroniło ich to przed kulami. W 1976 roku proboszczem parafii był ksiądz Buti Tlhagale, obecny arcybiskup Johannesburga.

Polski akcent: w kościele znajduje się witraż przedstawiający Zwiastowanie, ufundowany przez Jolantę Kwaśniewską i przekazany podczas jej wizyty w RPA. Później Fundacja Dziedzictwa Polskiego w RPA, której przewodniczy Andrzej Romanowicz, zainicjowała zabudowanie trzech pozostałych okien w nawie głównej witrażami o tematyce maryjnej.

Praktyczne wskazówki

Szanuj mieszkańców:
Soweto to nie „wycieczka po ubóstwie”, lecz żywa, tętniąca życiem społeczność. Traktuj je jak każdą inną dzielnicę: uśmiechaj się, rozmawiaj i pytaj o zgodę, zanim zrobisz komuś zdjęcie.
Wspieraj lokalesów:
korzystaj z usług miejscowych przewodników, restauracji i targów rękodzieła. Twoje pieniądze trafiają bezpośrednio do społeczności.
Ubierz się odpowiednio:
Zabierz wygodne buty, bo będzie dużo chodzenia, oraz skromne ubranie.

Co zobaczyć

Postój taksówek Baragwanath:
to prawdopodobnie największy postój taksówek w Afryce i jednocześnie tętniący życiem targ. Kupisz tu wszystko: mango, kolby kukurydzy, a także tradycyjne leki zwane muti. Na ulicach działają zakłady fryzjerskie pod gołym niebem, więc możesz się ostrzyc, patrząc, jak ktoś obok myje samochód. Na takim tłumnym targu pilnuj dobytku.
Ulica Vilakazi:
ulica Vilakazi, znana jako jedyna ulica na świecie, przy której mieszkali dwaj laureaci Nagrody Nobla – Nelson Mandela i Desmond Tutu – stanowi ważne centrum kulturalne i historyczne. Zwiedzający mogą odwiedzić Dom Mandeli, obecnie przekształcony w muzeum, i zapoznać się z życiem byłego prezydenta oraz ikony ruchu przeciwko apartheidowi. Wzdłuż ulicy znajdują się również tętniące życiem restauracje, kawiarnie i sklepy oferujące lokalną kuchnię oraz rękodzieło.
Pomnik i Muzeum Hectora Pietersona:
to poruszające muzeum upamiętnia powstanie w Soweto z 1976 roku, podczas którego uczniowie protestowali przeciwko narzuceniu języka afrikaans jako języka nauczania. Muzeum nosi imię Hectora Pietersona, 13-letniego chłopca, który był jedną z pierwszych ofiar powstania. Zapewnia ono wnikliwe i poruszające spojrzenie na zmagania i wytrwałość młodzieży w czasach apartheidu.
Wieże Orlando:
wieże Orlando, które pierwotnie stanowiły część elektrowni, zostały przekształcone w tętniące życiem miejsce pełne przygód. Te pomalowane na jaskrawe kolory wieże oferują różnorodne atrakcje, w tym skoki na bungee, zjazdy na linie oraz huśtawkę „power swing”. Dla osób mniej odważnych wieże zapewniają ze szczytu spektakularny widok na Soweto.
Plac Waltera Sisulu:
plac ten, nazwany na cześć wybitnego działacza antyapartheidowego, znajduje się w Kliptown, jednej z najstarszych dzielnic Soweto. Ma on znaczenie historyczne jako miejsce, w którym w 1955 roku przyjęto Kartę Wolności – co stanowiło przełomowy moment w walce wyzwoleńczej Republiki Południowej Afryki. Obecnie na placu znajduje się pomnik Karty Wolności oraz tętniący życiem targ.
Wioska kulturowa Credo Mutwa:
ta wioska kulturowa to fascynujące skansenowe muzeum, w którym można podziwiać tradycyjną sztukę afrykańską, rzeźby i chaty. Jej twórcą jest znany artysta i tradycyjny uzdrowiciel Credo Mutwa. Wioska oferuje wyjątkowy wgląd w afrykańską mitologię, folklor i duchowość.
Muzeum Domu Mandeli:
jest to dawny dom Nelsona Mandeli, obecnie przekształcony w muzeum pełne osobistych pamiątek, które opowiadają o jego wczesnym życiu i spuściźnie. Dom ten, położony przy ulicy Vilakazi, ma ściany pokryte śladami po kulach, które przypominają zwiedzającym o często burzliwej przeszłości Soweto. To obowiązkowy punkt programu dla każdego, kto pragnie nawiązać bezpośredni kontakt z historią.
Browar Ubuntu Kraal, ul. Senokoanyana 11846:
w tym browarze, znanym z jednych z najsmaczniejszych piw w okolicy, można spróbować pierwszego w kraju regionalnego piwa rzemieślniczego o przezroczystej barwie, wyprodukowanego pod marką miejscowości – „Soweto Gold Superior Lager” – a także „Gogo’s Ginger”, „Soweto Stout”, a nawet „Apple Ale”. Organizowane są tu również degustacje.
Witamy w Soweto
Soweto slumsy
Soweto, kościół Reginy Mundi
Pomnik Hector Peterson
Tablica pamiątkowa w Soweto
Witraż przedstawiający Zwiastowanie, ufundowany przez Jolantę Kwaśniewską