Jak robione są zatrute strzały

Pozyskiwanie trucizny do strzał

Sposoby sporządzania trucizny, antidotum, konstrukcji łuku i strzały różnią się bardzo w grupach społecznych Buszmenów (San).

Myśliwi Juǀʼhoansi San używają larw chrząszczy (Diamphidia Gerstaecker) oraz (Polyclada Chevrolat) (Chrysomelidae Galerucinae Alticini) wykopanych z ziemi wokół roślin żywicielskich (Commiphora africana) i (Commiphora angolensis) (Burseracaeae).

W okolicach Nyae Nyae w Namibii myśliwi Juǀʼhoansi stosują larwy (Diamphidia nigroornata). Larwy i dorosłe osobniki żyją na powierzchni roślin i żywią się liśćmi.

Myśliwi wykopują kokony, z larwami. Hemolimfa larw jest mieszana ze śliną i stosowana do strzał. Myśliwi z grupy Hai||om gotują mleczny sok roślinny (Adenium bohemianum Schinz), (Apocynaceae), aby wyparować wodę do uzyskania gęstej pasty, nakładanej na strzały. Społeczno-kulturowe, historyczne i ekologiczne konteksty różnych grup San mogą determinować różnice w zdobywaniu i przygotowaniu trucizn, technologii łuków i strzał, zachowań łowieckich, potencji trucizn, a także antidotum.

Najstarsze, udokumentowane znaleziska ostrzy strzał wykonanych z kości są datowane na około 24 tysiące lat temu. Odkryte zostały w jaskini Border Cave w RPA. Malowidła naskalne dostarczają dowodów, że polowanie i wojny były z użyciem łuku od najdawniejszych lat.

W jaskini Sibudu w RPA odkryto groty strzał sprzed 64 tys. Są to najstarsze groty strzał.

Juǀʼhoansi San robią swoje strzały z trzciny, grot strzały jest metalowy, ścięgna do wiązania (z kudu) i klej (żywica z Acacia mellifera uzyskana przez nacięcie kory) lub wosk pszczeli. Łuki są wykonane z drewna (Grewia flava). Strzała robiona jest z trzciny, (Andropogon gayanus Kunth), (Poaceae), a klej jest gumą z (Terminalia sericea Burch).

Proces robienia strzał

Podczas robienia trucizny należy zachować wielką ostrożność. Trucizna nie może mieć kontaktu z oczami lub z otwartymi ranami na dłoniach. Bardzo łatwo o drobne skaleczenie, które w kontakcie z trucizną może okazać się śmiertelne. Bywały przypadki, że myśliwi tracili całą rękę na skutek gangreny wywołanej przez truciznę.

Składniki trucizny

Najpierw ustawiane są narzędzia, jako główne naczynie, gdzie mieszane są składniki używa się kość goleniową żyrafy lub kudu ustawioną na piasku, obok kładzie kokony chrząszczy. W zasięgu ręki płonie niewielkie ognisko. Myśliwy kruszy ostrożnie kokon i wyjmuje larwę. Formy nielarwalne (dorosłe, poczwarki) są odrzucane. Larwa jest następnie walcowana w palcach, by rozluźnić wewnętrzne tkanki od powłoki. Następnie pociera skórę larwy kijem, by rozluźnić ją jeszcze bardziej, w drugiej kolejności wyjmuje z niej wnętrzności, wkłada je do kości żyrafy. Około 10 larw koniecznych jest na jedną strzałkę. Myśliwy żuje korę akacji (mellifera (Vahl) Benth), by produkować ślinę niezbędną do mieszania z tkanką larwy i hemolimfą.

Fasola z Bobgunnia madagascariensis ogrzewana jest nad ogniem, chłodzona i dodawana do trującej mieszaniny. Niezidentyfikowana toksyczna fasola i fasola Bobgunnia madagascariensis pojawiają się jako składniki niektórych receptur trucizn. Juǀʼhoansi San używają soku z roślin (Sansevierii) zamiast fasolki, aby wzmocnić truciznę.

Tak powstałą trującą pastę nakłada się gałązką na wysuszone ścięgno (sznurek), którym mocuje grot strzałki do drewnianego trzonu. Myśliwy nigdy nie dotyka trucizny. Strzały będą oparte lub powieszone do wyschnięcia na powietrzu i przechowywane w kołczanie wykonanym z kory korzenia (Acacia luedertizii) (Fałszywy parasol). W końcu myśliwy czyści ręce suchym piaskiem. Tak przygotowane strzały z trucizną mogą być przedmiotem handlu z myśliwymi w innych społecznościach. Skuteczność trucizny utrzymuje się od trzech miesięcy do dwóch lat. Początkowa moc maleje z upływem czasu i po roku jest mniej szkodliwa.

Buszmeni- polowanie

Przed wyjściem na polowanie wykonywane są rytuały w celu ochrony myśliwego, poprawy jego koncentracji i zwiększenia sukcesu polowania. Stosowane są ekstrakty roślinne, w tym proszki z prażonych owoców i łodyg Ceropegia distincta, Pavonia burchellii i żucie roślin. Rzucany jest też piasek w rośliny (Orbea huillensis), by polowanie uważać za udane.

Zatrute strzały są dowodem rozległej wiedzy Buszmenów. Szkoda tylko, że łuk jest bardzo prymitywny. Siła naciągu jest bardzo mała, strzała ma swoją skuteczność jedynie na odległość 50 m. Przy większych odległościach strzałom brakuje precyzji. Stwarza to konieczność podejścia do ofiary na odległość strzału, co nie jest łatwe. Trucizna działa bardzo wolno. Często trafiona antylopa zdolna jest pokonać odległość do 70 km. Buszmeni nie mają wyjścia, muszą tropić ofiarę na tak dużą odległość.

Antydotum na truciznę z chrząszcza

Za antydotum uważa się: melona zwanego (Xushe Sao) oraz sok z (Sansevieria aethiopica).

Taniec Transowy

Sposób działania trucizn jest nie do końca zbadany przez współczesną naukę. Buszmeni uważają, że wiedzę tą posiedli dzięki kontaktom z pozaziemską cywilizacją i z duchami przodków tam żyjącymi. Informacje takie przekazywane są podczas tańców rytualnych zwanych trance dance. Trance dance jest to uzdrawiający taniec dla osób lub całej społeczności. Według niektórych źródeł jest to ich najbardziej znacząca praktyka religijna. Może przybierać różne formy. Wielu dorosłych, zarówno mężczyzn, jak i kobiety, stają się uzdrowicielami w społecznościach San. W jednej formie kobiety z gminy siedzą przy ognisku, klaszcząc i śpiewając rytmicznie, podczas gdy uzdrowiciele tańczą. Śpiewają pieśni, których uczą się od młodości. Rytuał trwa całą noc. Uzdrowiciele tańczą do rytmu grzechotek przy nogach. Taniec prowadzi do wycieńczenia organizmu, często obejmuje odczuwanie ogromnego bólu. Podczas tańca mogą krzyczeć z bólu. Z powodu wielkiego zmęczenia świadomość ludzka ulega zmianie poprzez rodzaj letargu. W letargu tym szamani zdolni są do odbierania informacji od duchów przodków.