Kolmanskop - Miasto Duchów

Kolmanskop - trochę historii

Przy okazji pobytu w Lüderitz, warto jest wygospodarować jeden dzień na odwiedzenie Miasta Duchów

W roku 1908 Zacharias Lewala robotnik pracujący przy budowie torów kolejowych wykopał mały, błyszczący kamień. Jego menadżer, August Stauch od razu rozpoznał ten kamień jako diament. We wczesnych latach August Stauch był 30-letnim Niemcem z problemami zdrowotnymi. W 1907 roku, pracując jako geodeta dla firmy kolejowej, doświadczył poważnego ataku astmy. W tamtych czasach uważano, że taka choroba wymaga ciepłego i suchego klimatu, a ponieważ firma kolejowa wykonywała prace kontraktowe na linii między Luderitz i Keetmanshoop w Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej, Stauch został tam przeniesiony.

Został oddelegowany na stację Grasplatz, około 15 km na wschód od Luderitz, gdzie pracował jako inspektor kolejowy. Wraz z zespołem robotników musiał utrzymywać linię kolejową na odcinku 5 km po obu stronach stacji, oczyszczając ją z piasku i gruzu. Przy silnym wietrze była to monotonna praca na pełen etat w odludnym miejscu. Aby zapewnić sobie rozrywkę, zainteresował się geologią tego obszaru i nagradzał robotników, jeśli przynosili mu przyciągające wzrok kamienie do jego kolekcji. Tak więc, gdy mężczyzna o imieniu Zacharias Lewala podniósł błyszczący kamień w kwietniu 1908 roku, zabrał go prosto do Staucha. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że Stauch od razu wiedział, że jest to diament. W ciągu trzech miesięcy przed ogłoszeniem tej informacji zarejestrował kilka roszczeń w promieniu 10 km wokół Grasplatz.

Było to sprytne posunięcie, które uczyniło go niewiarygodnie bogatym. Wkrótce pojawili się poszukiwacze fortuny i miasto zaczęło rozrastać się. Diamentowa gorączka przyniosła pieniądze, siłę roboczą i umiejętności. Aby zaspokoić potrzeby budowlane szybko rozwijającego się przemysłu, zakład przetwórczy pierwszej kopalni został zaprojektowany tak, aby produkować również 10 tys. cegieł dziennie, wykonanych z nadwyżki żwiru diamentowego. Cała aktywność na południu szybko przyciągnęła uwagę Windhoek. We wrześniu 1908 r., zaledwie sześć miesięcy po tym, jak Zacharias Lewala wydobył pierwszy diament, niemiecki rząd kolonialny ogłosił, że obszar o szerokości 100 km pas wybrzeża od ujścia rzeki Oranje do zatoki Walvis jako Sperrgebiet - obszar zakazany lub strefę zamkniętą.

Prywatne poszukiwania były zabronione i tylko Deutsche Diamanten-Gesellschaft, spółka zależna państwowego Deutsche Kolonialgesellschaft (DKG), mogła handlować diamentami. Diamenty odkryto również później na południe od Kolmanskop w Elizabeth Bay, Pomona i Bogenfels. Rozwinęły się tam mniejsze miasta górnicze, z Kolmanskop jako główną siedzibą. Według legendy obszar ten był tak bogaty w diamenty, że można je było po prostu podnieść. Tak właśnie wydobywano pierwsze diamenty - robotnicy musieli formować długie rzędy i czołgać się przez piasek na brzuchu, aby ręcznie zbierać diamenty. Później zaczęto używać maszyn do kopania głębiej, a z Luderitz zbudowano wąskotorową linię kolejową do transportu diamentowego żwiru w wagonach ciągniętych przez muły. W ciągu pierwszych siedmiu lat po odkryciu pierwszego diamentu w 1908 r. z tego obszaru wydobyto ponad 5 milionów karatów diamentów.

Stauch stał się bardzo szybko milionerem, a dzięki rozpoczętym przez niego poszukiwaniom powstało na pustyni miasteczko górnicze ze wszelkimi wygodami cywilizacyjnymi, nazwane później Kolmanskop. Miasteczko to szczyciło się ogromnymi willami, miało teatr, kasyno, szpital z pierwszym w południowej Afryce urządzeniem do prześwietleń rentgenowskich.

Zdjęcia rentgenowskie nie były jednak robione przy złamanych rękach czy nogach w kopalni. Rentgen miał tutaj dużo ważniejsze zastosowanie, czyli sprawdzanie, czy podejrzani górnicy nie połknęli diamentu.

Gołębie pocztowe zakazane są do dzisiaj w Oranjemund, szkoda, że tylko tutaj. W RPA, w miasteczkach górniczych populacja gołębi pocztowych bardzo szybko się powiększa. Nie muszę chyba wyjaśniać dlaczego?

W latach dwudziestych XX wieku zamieszkiwało Kolmanskop do 300 poszukiwaczy diamentów i ich 40 dzieci, oraz 800 lokalnych Owambo używanych do pracy w kopalni. Szacuje się, że wydobyto tutaj ponad 6 milionów karatów diamentów.

Zwiedzamy Kolmanskop

Od jego założenia minęło zaledwie 120 lat. Powstało na wzgórzu, gdzie w 1905 roku ugrzązł w piachu wóz konny kupca o nazwisku Coleman. Od niego prawdopodobnie pochodzi nazwa. Miasto opustoszało w latach 30, kiedy znaleziono bogatsze pola diamentowe. Na tej podstawie możemy wnioskować jak dużo zarabiali tutaj ludzie. Zostawili swoje piękne domy i poszli w inne miejsce, gdzie zanosiły się jeszcze większe zarobki. Od tamtej pory pustynia sukcesywnie odbiera sobie to, co ośmielili się zabrać jej ludzie.

Podziurawione dachy, powybijane szyby, piaskowe wiry hulają sobie w najlepsze w opustoszałych domach. Wszystko, co przedstawiało jakąkolwiek wartość, wywędrowało wraz z mieszkańcami. Pozostawili tylko bezużyteczne, ewentualnie najcięższe rupiecie. W najlepszym stanie zachował się, jakże by inaczej dom naczelnego inżyniera. Wodę morską przywożono tu w drewnianych beczkach z oddalonego o 10 km Atlantyku. Po odsoleniu nadawała się do picia, ale większość wody pitnej sprowadzana była z Kapsztadu. Zakład produkujący lód używał wody z Kapsztadu.

Nad porządkiem i dyscypliną czuwała konna gwardia. Odnalezienie złóż diamentów tchnęło życie w niemiecką kolonię na końcu świata. Z czasem ich eksploatację zmonopolizowała niemiecka spółka Deutsche Diamanten-Gesellschaft. Jednym z jej prezesów był późniejszy super magnat na rynku kopalin- Ernest Oppenheimer. Kolonoskop było chyba bardziej niemieckie niż miasteczka w Rzeszy.

Przy każdej okazji manifestowano przywiązanie do ojczyzny. Patriotyczne uroczystości obywały się oczywiście pod sztandarem ze swastyką. Zgodnie z panującym w ojczyźnie kultem ciała i sportu, w osadzie nie mogło zabraknąć sali gimnastycznej z prawdziwego zdarzenia. Nie brakowało również funduszy na kulturę. 300-osobowa społeczność raczyła się koncertami, patriotycznymi galami i czysto rozrywkowymi widowiskami jak Bajka o Jasiu i Małgosi. Suche powietrze sprawiło, że sala teatralna w wilhelmińskim stylu zachowała się w nienaruszonym stanie. Muzeum w Mieście duchów daje wgląd w życie miejscowej społeczności. Pionierzy przywozili ze sobą z ojczyzny meble, książki, ubrania a wraz z nimi zwyczaje, tradycje i modę.

Do nowej ojczyzny przeszczepiono też bractwa i stowarzyszenia. Jedno z nich tworzyli pasjonaci kręgli. Kręgielnia wygląda tak, jakby rozgrywka zakończyła się przed chwilą. W przymuzealnym sklepiku aż lśni od karatów. Po oszlifowaniu w dalekiej Azji, kamienie wracają tam skąd pochodzą. Ostatnie 10 km do Lüderitz odbywa się w tumanach pyłu z pustyni.

Mieszkańcy Kolmanskop robili fortunę, ale chcieli jeszcze więcej, dlatego, kiedy w 1928 roku dotarła wiadomość, że w Oranjemund odkryto jeszcze lepszą żyłę diamentów, długo się nie zastanawiano. W pogoni za pieniądzem mieszkańcy opuścili Kolmanskop. Ostatni mieszkaniec wyjechał dopiero w 1956 roku. Dzisiaj możliwe jest zwiedzanie tego interesującego miejsca. Będąc tam, zrozumiemy, jak szybko ludzie bogacili się. Możemy sobie wyobrazić jak tutaj ludzie żyli i co robili? Do tej pory pozostało wiele żartów o Kolmanskop, które usłyszymy od naszych przewodników.

Mapa

Kolmanskop - jak fotografować

Zezwolenie na fotografowanie pozwala na wjazd do Kolmanskop o wschodzie słońca i można pozostać tam aż do zachodu słońca. (Zwykli odwiedzający mogą wjechać później i muszą wyjechać wcześniej). Weź ze sobą wodę pitną, krem przeciwsłoneczny i wygodne buty. Ubierz się warstwowo - wcześnie rano jest zimno, ale szybko się nagrzewa. Przyjedź pod bramę przed wschodem słońca, aby być gotowym na uchwycenie pierwszego światła, gdy tylko cię wpuszczą. Po wejściu kieruj się na północny zachód (w prawo) do domu dyrektora (patrz na mapę). Ten okazały budynek ma piękne różowo-niebieskie tło o wschodzie słońca, gdy pierwsze światło zabarwia niebo. Dom jest jedynym budynkiem, który jest zadbany i nie ma w nim dużo piasku. Zrób kilka zdjęć z zewnątrz (możesz wrócić później, aby zrobić zdjęcia wnętrza) i idź dalej, gdy światło jest jeszcze łagodne. Dom obok należał do miejskiego księgowego. Zwrócony jest na północ, a front o wschodzie słońca łapie złotą poświatę. Wewnątrz, połamane ramy okienne na podeście i odsłonięte belki dachowe na drugim piętrze tworzą dobre obiekty do fotografowania. Dalej znajduje się dom architekta, a następnie domy dyrektora szkoły i kwatermistrza. Dom dyrektora zawalił się - jest to jedyny budynek, który jest niedostępny ze względów bezpieczeństwa - ale można uzyskać świetne ujęcie wkraczającej wydmy po północnej stronie. Warto też zrobić zdjęcie domu kwatermistrza od frontu. Wewnątrz znajdują się kolorowe ściany ozdobione ręcznie malowanymi wzorami.

W domu inżyniera i w dwóch długich budynkach, w których mieszkali kawalerowie, można zobaczyć typowy dla Kolmanskop widok futryny drzwi zanurzonej w piasku. Następnie przejdź do budynku szpitala - zobacz długi korytarz i pokryte kurzem okna. Do tej pory miejsce to- w tym kawiarnia w sali rekreacyjnej naprzeciwko domu kwatermistrza - będzie otwarte dla wszystkich. Zawróć po filiżankę gorącej kawy, aby rozgrzać palce, czekając na rozpoczęcie wycieczki po mieście. Przewodnik pokaże ci sklep i dom handlarza, fabrykę lodu, rzeźnię, piekarnię i kręgielnię. Trzymaj się z tyłu, gdy grupa porusza się po budynkach i rób zdjęcia pustych pomieszczeń. Może nie są one tak artystyczne jak domy wypełnione piaskiem, ale te ujęcia również opowiadają ciekawe historie o tym, jak musiało wyglądać codzienne życie tutaj.

Widok z Google Earth

Kolmanskop - jak zwiedzać

Dawna rezydencja Augusta Staucha - poszukiwacza, któremu Zacharias Lewala podarował lśniący kamień, okazawszy się diamentem - została kosmetycznie odnowiona i obecnie mieści się w niej Kolmanskop Boutique. Tuż obok, stara rozlewnia wody gazowanej została przekształcona w Ilford Galerie, jedną z zaledwie trzech na świecie. Urok tego opuszczonego miasta między wydmami jest zakorzeniony w stopniowym rozpadzie jego budynków i tym, jak natura odzyskuje je z czasem. W tym duchu Kolmanskop Boutique i Ilford Galerie zachowują wyraźnie rustykalny charakter. Renowacje zostały ograniczone tylko do niezbędnych prac, takich jak wymiana okien i naprawa dachu. Na ścianach pozostaje oryginalna farba, a deski podłogowe skrzypią, dzięki czemu nawet w butiku i galerii zdjęć panuje duch Kolmanskop.

Ghost Town Tours, pod przedsiębiorczym i pionierskim kierownictwem Cicely Burgess, uzyskało koncesję na Kolmanskop w 2022 roku. Pierwszym zadaniem była renowacja kasyna i muzeum do ich dawnej świetności, w tym przywrócenie oryginalnych plakatów na ścianach. Stara sala diamentów, zamknięta przez wiele lat, została ponownie otwarta i przechowuje diamenty Namibii wydobywane w Sperrgebiet. W wyłożonych czerwonymi aksamitami gablotach, rozszczepiony blask diamentów w późnym porannym słońcu sprawi, że odwiedzający będą mieli gwieździste oczy. Z oficjalnym raportem pochodzenia diamentu GIA, czy jest lepsze miejsce na zakup diamentu Namibii niż miejsce narodzin przemysłu diamentowego?

Podczas gdy w głównym budynku znajduje się sklep curio z klasycznymi afrykańskimi pamiątkami uwielbianymi przez wielu, Kolmanskop Boutique to wyselekcjonowana kolekcja produktów wykonanych wyłącznie w Namibii. Skórzane torby, portfele i buty fachowo stworzone przez Leon Engelbrecht Design zajmują honorowe miejsce na wycofanym z eksploatacji stole, a niektóre z nich mają wytłoczoną złotą personalizację Kolmanskop Boutique. Rdzenna flora Namibii, w tym kultowe drzewa kołczanowe i wielbłądowate, jest prezentowana w ręcznie robionej bieliźnie nocnej, chustach, obrusach i produktach do ciała Emssence. Wykonane z bawełny i lnu pozyskiwanych w sposób zrównoważony, ponadczasowe projekty odzieży .about obejmują męskie koszule zapinane na guziki, proste damskie sukienki i dopasowane spodnie. Z kolekcji kreatorki biżuterii Elze Eigelaar, niektóre z najbardziej kultowych biżuterii w kraju.

Kolmanskop - zanim pojedziesz na rok 2025

Gdzie jest Kolmanskop?

znajduje się 10 km na wschód od Lüderitz drogą B4. Współrzędne: 26°42'08"S 15°13'54"E

Godziny otwarcia:

codziennie od 8 rano do 13.00.

Zezwolenie na fotografowanie:

400 ND za osobę. Pozwolenie można uzyskać wcześniej online lub w Desert Deli w Lüderitz (róg ulic Bahnhof i Moltke).

Godziny otwarcia:

jeśli masz licencję na fotografowanie, możesz odwiedzić Kolmanskop między wschodem a zachodem słońca. Fotografowanie nocą jest niedozwolone.

Opłata za wstęp:

180 ND za osobę dorosłą; 70 ND za dziecko w wieku 6-14 lat; bezpłatnie dla dzieci poniżej 6 lat.

Bilety można kupić

online, przy bramie lub w Desert Deli.

Zwiedzanie grupowe:

codziennie, od poniedziałku do soboty, organizowane są dwie wycieczki, w języku angielskim i niemieckim, o godzinie 9:30 i 11:00. W niedziele i święta odbywa się tylko jedna wycieczka, o 10 rano. Zwiedzanie trwa od 45 do 60 minut i polega na przejściu krótkiego odcinka przez budynki obok parkingu, podczas gdy przewodnik opowiada więcej o Kolmanskop.

Posiłki:

kawa i herbata, ciasto, śniadanie i lekkie posiłki są dostępne w Ghost Town Tavern (zamkniętej w niedziele) w hali rekreacyjnej. Znajduje się tam również sklep z kuriozami.