Ciekawe fakty o Eswatini

Czy Eswatini to biedny kraj?

Eswatini jest krajem rozwijającym się z małą ekonomią. Eswatini jest średniozamożnym państwem (porównywalne do województwa lubelskiego). To bardzo dobry wynik jak na niewielki kraj, bez dostępu do morza. W związku z tym Eswatini nie może nawet liczyć na pomoc finansową z Banku Światowego, jaką otrzymują najbiedniejsze kraje. Większość obywateli zatrudniona jest w sektorach; rolniczym, wytwórczym i turystycznym. Dochód sektora publicznego zmniejszył się w drugiej połowie lat 90, po silnym wzroście w latach 80. Deficyt budżetowy był następstwem pogorszenia się ekonomii w krajach SACU (Southern African Customs Union). W 2006 roku sytuacja gospodarcza SACU poprawiła się, dzięki czemu w Eswatini odnotowano nadwyżkę dochodu narodowego. Zarobki z SACU stanowią aż 60% całej dochodu Królestwa Eswatini. Zadłużenie kraju zmniejszyło się drastycznie przez ostatnie 20 lat. 90% importowanych do Eswatini towarów pochodzi z RPA, z kolei 70% produktów eksportowanych ze Eswatini, trafia do RPA.

Główne gałęzie eksportu

Eswatini uzyskał preferencje handlowe z USA dzięki African Growth and Opportunity Act (AGOA) i zamówienia na dostawy cukru do Unii Europejskiej. W Polsce zamknięto większość cukrowni z powodu nadprodukcji w EU, jednak kupuje się cukier ze Eswatini. Dzięki temu eksport cukru wzrósł o 50%. Pomimo że Eswatini jest niewielkim krajem, z wieloma rezerwatami przyrody zajmującymi dużą część kraju, produkcja cukru z trzciny cukrowej jest na 4 miejscu w Afryce i na 25 miejscu w świecie. Eksport produktów tekstylnych wzrósł 200% w latach 2000 do 2005. Te dwie gałęzie, czyli przemysł tekstylny i dziedziny związane z cukrem stanowią aż 37% PKB. Usługi to aż 50% PKB.

Przemysł wydobywczy

Przepisy związane z wydobyciem minerałów nie uległy zmianie od czasu uzyskania niepodległości, czyli od 50 lat. Po niedawnym spadku wydobycia podjęto prace nad nowymi przepisami z pomocą finansową Chin. Przewidziano legalizację przepisów zezwalających na wydobywanie minerałów na małą skalę. Dodam że dzięki temu sposobowi wydobawania minerałów, Chiny stały się pionierem w wydobyciu złota, chociaż nie mieli nawet kopalni. Złoto pochodzi od ludzi szukających złota w rzekach.

Podział Administracyjny Eswatini

Podstawową jednostką administracyjną Eswatini jest tradycyjny obszar zarządzany przez wodza, zwany Inkhundla (w liczbie mnogiej: tinkhundla). W czterech dystryktach kraju Hhohho, Lubombo, Manzini i Shiselweni jest aż 55 tinkhundla.

System rządu Tinkhundla (JOWy)

Z analizy sytuacji postkolonialnej wynika, że demokratyczny system nie sprawdza się w krajach afrykańskich. Na szczęście mocarstwa zachodnie nie dbały o to, by w Eswatini wprowadzić demokrację, dzięki temu udało się utrzymać tradycyjny system zwany Tinkhundla (rodzaj jednomandatowych okręgów wyborczych), jako ostatni bastion demokracji w pojęciu ludu Bantu. Każdy dom w Eswatini jest na terenie powiatu podzielonego między pięciu wodzów. Jeden z tych pięciu wodzów wybierany jest do Inkhundla (niższa izba parlamentu). Eswatini podzielono na 55 Tinkhundla (Inkhundla w liczbie mnogiej). Z każdego Inkhundla wybierany jest radny do Sibaya, czyli czegoś w rodzaju wyższej izby parlamentu podlegającej bezpośrednio królowi i jego matce. Dodatkowo wybiera się po jednej kobiecie z każdego dystryktu plus 10 dodatkowych radnych. Dzięki temu nawet wola zwykłych ludzi, nie partii politycznych jest słuchana i śmiało debatowana.

Plantacje marihuany

Uprawa marihuany formalnie jest nielegalna w Eswatini, jednak rząd przymyka na to oczy, bo wiadomo, że proceder ten przynosi ogromne zyski. Tymczasem, organizacje humanitarne szacują, że tysiące obywateli Eswatini utrzymuje się z uprawy marihuany. Dzięki ciepłemu klimatowi i dużej ilości deszczów Eswatini może poszczycić się wysokiej jakości produktem. Sprowadzono tutaj najlepsze gatunki marihuany. Niektóre z plantacji mają nawet system nawadniania. Okazuje się, że największym problemem nie jest uprawa ani suszenie tylko sprzedaż gotowego produktu w związku z nadprodukcją. Dla przeciętnego chłopa nie łatwo jest nawiązać kontakty z przemytnikami z sąsiedniego RPA.

Informacje o Eswatini zebrane w jednej tabeli

Aktualizowana w dniu: 12.11.2025.

Położenie:

Południowa Afryka, kraj śródlądowy pomiędzy Mozambikiem a Republiką Południowej Afryki; współrzędne ok. 26°30′ S, 31°30′ E

Powierzchnia:

Łącznie: 17 364 km² (ląd: 17 204 km²; wody: 160 km²)

Długość granic lądowych:

Łącznie 546 km

Graniczy:

Mozambik: 108 km; Republika Południowej Afryki: 438 km

Klimat / Ukształtowanie terenu:

Zróżnicowany: od tropikalnego po umiarkowany; teren od wyżyn (chłodniejszych, górzystych) po niziny (gorące, suche)

Ekstrema wysokości:

Najniższy punkt: rzeka Great Usutu (≈21 m); najwyższy punkt: Emlembe, ok. 1 862 m

Zasoby naturalne:

Węgiel, lasy, energia wodna, niewielkie złoża złota i diamentów, kamień budowlany, talk, glina itp.

Użytkowanie gruntów:

— Powierzchnia lasów: ok. 29,1 % powierzchni kraju (2023)

Ziemie nawadniane:

Nie znaleziono aktualnych danych dotyczących powierzchni gruntów nawadnianych.

Problemy środowiskowe / traktaty:

Wyzwania: ograniczony dostęp do wody pitnej, nadmierny wypas, erozja i degradacja gleby, presja na dziką faunę (kłusownictwo, utrata siedlisk), podatność na susze

Populacja (najnowsze szacunki):

~1 230 506 (2023)

Szacunek na 2025 r.:

~1 256 174

Wskaźnik przyrostu ludności:

~0,72 % (szacunek 2023)

Wskaźnik urodzeń:

~22,8 urodzeń / 1 000 mieszkańców (szacunek 2023)

Wskaźnik zgonów:

~9,5 zgonów / 1 000 mieszkańców (szacunek 2023)

Stosunek płci:

Ogółem: ~0,965 mężczyzny na 1 kobietę

Umieralność niemowląt:

Nie znaleziono zweryfikowanych aktualnych danych w dostępnych źródłach.

Oczekiwana długość życia przy urodzeniu:

~60,2 roku (cała populacja, szacunek 2023)

Współczynnik dzietności:

~2,41 dziecka na kobietę

Grupy etniczne:

Głównie Swazi (emaSwati); mniejsze populacje innych grup afrykańskich oraz osób pochodzenia europejskiego

Religie:

Chrześcijaństwo (~90%) — w tym: zionizm (połączenie chrześcijaństwa i wierzeń tradycyjnych) ~40%, katolicyzm ~20%, inne denominacje chrześcijańskie ~30%; islam ~2%; inne ~8%

Języki:

Angielski (urzędowy, używany w administracji), siSwati (urzędowy)

Alfabetyzacja:

Brak spójnych aktualnych danych dotyczących wskaźnika alfabetyzacji (15+ lat) w dostępnych źródłach.

Ustrój:

Monarchia absolutna (Królestwo Eswatini)

Stolica i siedziby władz:

Mbabane (władze wykonawcze i administracyjne) oraz Lobamba (siedziba rodziny królewskiej i władzy ustawodawczej)

Podział administracyjny:

4 regiony: Hhohho, Lubombo, Manzini, Shiselweni

Niepodległość:

6 września 1968 r. (od Wielkiej Brytanii)

Święto narodowe:

Dzień Niepodległości – 6 września

Konstytucja / struktura polityczna:

Konstytucja z 2005 r. sformalizowała rolę parlamentu i niezależnego sądownictwa, lecz faktyczna władza pozostaje skoncentrowana w rękach monarchy.

System prawny:

Oparty na prawie rzymsko-holenderskim w sądach ustawowych; prawo zwyczajowe i tradycja odgrywają ważną rolę w sądach lokalnych/tradycyjnych

Prawa wyborcze:

Obywatele od 18 roku życia

Władza wykonawcza:

Głowa państwa: król Mswati III (od 25 kwietnia 1986 r.); szef rządu: premier (mianowany przez króla)

Władza ustawodawcza:

Parlament dwuizbowy: Senat i Izba Zgromadzenia. W praktyce wielu członków jest mianowanych lub podlega wpływom królewskim.

Władza sądownicza:

Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny; sędziowie mianowani przez króla

Udział w organizacjach międzynarodowych:

ACP, AfDB, ECA, FAO, G-77, IBRD, ICAO, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, Interpol, IOC, ITU, NAM, SACU, SADC, ONZ, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, WHO, WIPO, WMO, OPCW, UPU itp.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne:

Nie znaleziono pełnych, aktualnych informacji o sieci placówek dyplomatycznych.

Opis flagi:

Trzy poziome pasy: niebieski (górny), czerwony (o potrójnej szerokości), niebieski; czerwony obramowany żółtym; pośrodku duża czarno-biała tarcza przykrywająca dwa włócznie i drzewiec z ozdobnymi frędzlami, ułożone poziomo

Gospodarka: PKB (nominalny):

~4,44 mld USD (2023)

Gospodarka: PKB (PPP):

~13,80 mld USD (2023)

PKB per capita (nominalny):

~3 995 USD (2023)

PKB per capita (PPP):

~11 858 USD (2023)

Wzrost i struktura PKB:

Wzrost w 2023 r.: ~5,01 %; struktura sektorowa (szacunkowo): rolnictwo ~6,5 %, przemysł ~45 %, usługi ~48,6 % (starsze dane)

Inflacja:

Wartości różne; starsze dane: ok. 2,6 % (2019)

Siła robocza i bezrobocie:

Siła robocza: ~383 500 (2021); bezrobocie: ~25,8 % (szacunek 2021)

Budżet (dochody / wydatki):

Dochody (2020): ~1,131 mld USD; wydatki: ~1,454 mld USD; deficyt budżetowy ~8,5 % PKB (szacunek 2017)

Przemysł / główne sektory:

Koncentraty napojów bezalkoholowych, przetwórstwo cukru, tekstylia/odzież, leśnictwo, górnictwo, obróbka drewna itp.

Energia elektryczna – produkcja / zużycie / handel:

Eswatini jest importerem netto energii elektrycznej; starsze dane istnieją w poprzednich opracowaniach, lecz aktualnych, spójnych danych nie znaleziono.

Rolnictwo:

Główne produkty: trzcina cukrowa, kukurydza, ryż, owoce cytrusowe, ananasy, sorgo, orzeszki ziemne, bydło itp.

Eksport / towary / partnerzy:

Eksport (2021): ~2,132 mld USD; główne towary: koncentraty napojów, cukier, złoto, odzież, drewno itp.; główny partner: RPA (~94 %, starsze dane)

Import / towary / partnerzy:

Główne towary: pojazdy, maszyny, sprzęt transportowy, żywność, produkty naftowe, chemikalia; główny partner handlowy: RPA (~81–84 %, starsze szacunki)

Zadłużenie zewnętrzne / dług publiczny:

Dług publiczny (2017): ~28,4 % PKB; nowszych, wiarygodnych danych nie znaleziono.

Waluta:

Lilangeni (SZL) — powiązany z południowoafrykańskim randem (ZAR)

Kurs wymiany:

Przykładowo: ~17,5 SZL za 1 USD (listopad 2025)

Rok fiskalny:

1 kwietnia – 31 marca

Łączność: telefony / internet:

Brak aktualnych danych o liczbie linii stacjonarnych/mobilnych; korzystanie z Internetu: ok. 58 % populacji (2023)

Koleje / drogi:

Aktualne długości sieci nie zostały wiarygodnie potwierdzone w dostępnych źródłach; starsze dane mogą być nieaktualne.

Lotniska:

Międzynarodowy Port Lotniczy Króla Mswatiego III plus niewielkie lotniska obsługujące loty czarterowe