Zakumi
Czy poznaliście już Zakumi? Przyjazny, zielonowłosy lampart Zakumi został wybrany jako oficjalna maskotka Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w RPA. Jego imię pochodzi od skrótu ZA oznaczającego RPA i kumi czyli liczby 10 w lokalnych językach w RPA. Zakumi zdecydował się na pomalowanie włosów na zielono, jako kolor dobrze pasujący do koloru trawy na boisku. Czasami zapada on w drzemkę, tylko po to żeby naładować swoją energię i ruszyć do ataku z dużą szybkością.
Strelicja Królewska
Mapa RPA Republika Południowej Afryki, RPA, Suid Afrika, Republiek van Suid-Afrika, Republik of South Africa, państwo położone na południowym krańcu Afryki, między Oceanem Atlantyckim na zachodzie a Oceanem Indyjskim na wschodzie. Na północy graniczy z Namibią, Botswaną, Zimbabwe, Mozambikiem i Suazi. Na terytorium RPA położone jest niezależne państwo - Lesotho. Powierzchnia 1,221 mln km².
Siedziba rządu Pretoria (1 mln. mieszkańców, 2004, zespół miejski 1,9 mln mieszkańców), siedziba parlamentu Kapsztad (950 tys. mieszkańców, 2004, zespół miejski 1,9 mln mieszkańców). Większe miasta (2004): Durban (2,1 mln), Johannesburg (3,3 mln). Języki urzędowe: 11 języków np. Angielski, Zulu, Afrikans, Soto, Kosa, Tswana i inne. Jednostka monetarna 1 rand = 100 centów.
Najliczniejsza grupa to Nguni w jej skład wchodzą: Zulu, Xhosa, Ndebele i Swazi
Sotho-Tswana skład się z południowych, zachodnich i północnych Sotho (Tswana)
Tsonga, Venda, Afrykanerzy (biali), angielskojęzyczni, Mulaci, Hindusi i emigranci z innych krajów Afryki
48 mln mieszkańców (2004). Skład etniczny: 77% Czarni 10% Biali 8% Mulaci, 2,5% Azjaci. Religia: chrześcijanie (67,9 %), hinduiści (2,1%), muzułmanie (1,4%). średnia długość życia: mężczyzni 59 lat, kobiety 66 lat.
Większą część powierzchni kraju zajmuje rozległy płaskowyż, który łagodnie opada ku kotlinie Kalahari, a stromo, rozciętymi krawędziami, na południu i wschodzie (Wielka Krawędź), gdzie ma charakter górski (m.in. Góry Smocze, Roggeveldberge, Sneeuberge, Nuweveldberge). Na południe i na zachód od Wielkiej Krawędzi leżą wyżyny: Wysokie Karru, Wysoki Veld (wysokość 1200-2000 m n.p.m.) i Bushweld, rozdzielone kwarcytowymi górami Witwatersrand, słynnymi ze złóż złota.
Południowo-zachodnią część kraju zajmują fałdowe Góry Przylądkowe, których dwa główne pasma: Góry Długie na południu i Góry Czarne na północy, rozdziela obniżenie Małego Karru. U wybrzeża występują wąskie niziny. Linia brzegowa słabo rozwinięta.
Najwyższy szczyt kraju położony jest w Górach Smoczych - Mafadi Peak (3451 m n.p.m.). Rzeki w większości należą do zlewiska Oceanu Indyjskiego i są to głównie rzeki krótkie, o dużym spadku, z wyjątkiem Limpopo (1600 km). Do najdłuższych rzek należy Oranje (1860 km) z dopływem Vaal (1200 km), wypływająca z Gór Smoczych, przepływająca w poprzek kraju i uchodząca do Oceanu Atlantyckiego.
Klimat zróżnicowany: we wschodniej części zwrotnikowy morski, w środkowej zwrotnikowy kontynentalny, w zachodniej pustynny, a na wybrzeżu podzwrotnikowy typu śródziemnomorskiego. średnia temperatura powietrza i średnie opady dla Kapsztadu wynoszą: w styczniu 21ºC i 12 mm, w lipcu 13ºC i 85 mm.
Roślinność na zachodzie pustynna, na północy rozległe sawanny, na południu - śródziemnomorska. Bogaty świat zwierzęcy, żyją tu m.in.: lwy, lamparty, nosorożce, słonie, hipopotamy, antylopy, żyrafy, zebry, strusie, pawiany, hieny. Fauna chroniona jest w parkach narodowych: Addo Elephant, Augrabies Falls, Bontebok, Golden Gate Highlands, Karru, Krugera, Mapungubwe, Pilanesberg, Richtersveld, Royal Natal, Sodwana Bay, Tsitsikamma, uKhahlamba-Drakensberg, Wilderness, zachodniego Wybrzeża, Zebr Górskich.
Obszary południowej Afryki zamieszkane były pierwotnie przez plemiona Buszmenów i Hotentotów, których w XVI w. wyparły częściowo ludy Bantu.
Apartheid, republiki burskie
Podział administracyjny, gospodarka RPA
Kolonizacja RPA, koniec apartheidu
W I Wojnie Światowej RPA walczyła po stronie Wielkiej Brytanii, zajmując w 1915 niemiecką Afrykę Południowo-Zachodnią (dzisiejszą Namibię), przekazaną mu później przez Ligę Narodów w zarząd mandatowy. W czasie II Wojny Światowej wojska południowoafrykańskie walczyły wraz z aliantami na kontynencie afrykańskim i w Europie. Po wojnie do władzy doszli nacjonaliści, którzy wprowadzili do polityki wewnętrznej zasady apartheidu, prawnie sankcjonując przywileje polityczne, ekonomiczne i socjalne białej ludności, tworząc tzw. bantustany - tereny wydzielone dla ludności afrykańskiej. Częste w latach 50. i 60. wystąpienia ludności kolorowej przyniosły jedynie zaostrzenie represji stosowanych przez rządzących białych. Pozostająca pod kontrolą ZPA Afryka Południowo-Zachodnia (od 1966 Namibia) została w 1949 włączona do Związku, co stało się przyczyną długoletniego konfliktu z ONZ w sprawie jej politycznego statusu. RPA uznała niepodległość Namibii dopiero w 1988, po wycofaniu oddziałów kubańskich z terenów sąsiedniej Angoli.
Wizerunek strelicji królwskiej znalazł się nawet na monetach 50c.
|