Ndebele - Artyści z RPA


Szczep Ndebele

Kolorowe domy

Turyści odwiedzający RPA mają kilka na liście miejsc, które muszą odhaczyć, inaczej wycieczka nie jest udana. Z reguły jest to Trasa Ogrodów, Trasa Panoramiczna, Park Krugera i Kapsztad z Półwyspem Przylądkowym. Oczywiście, jest jeszcze wiele innych atrakcji, jeśli zostaniemy trochę dłużej zdążymy zobaczyć Wielką Dziurę w Kimberley, Wyżynę Nama i Augrabies. Miłośnicy turystyki tematycznej, dotyczącej kultury i historii RPA odwiedzą Robben Island, Soweto i Muzeum Apartheidu. Niewielu turystów słyszało o ludziach Ndebele, uważanych za najlepszych artystów w RPA. Przejaw ich twórczości najlepiej widać w sposobie jaki malują swoje domostwa.

Prawdę mówiąc, takie malowanie domów nie jest piękne ani mądre, ale jest to spontaniczny rodzaj sztuki tworzonej przez afrykański naród. Piet Mondrain zdobył sławę dzięki swoim dziełom składającym się z geometrycznych kształtów w kolorze żółtym, niebieskim i czerwonym, kiedy ludność Ndebele zaczęła malować podobnie i bez wykształcenia w dziedzinie sztuki czy architektury. Malowanie to zaczęło się stosunkowo niedawno, bo trochę ponad sto lat temu

.

Nagle, niewielkie plemię zaczęło malować swoje domy, tworząc tym samym rodzaj tajemniczej fascynacji tym rodzajem sztuki. Jeszcze na początku XX wieku plemię Ndebele tak jak wszystkie inne mieszkało w glinianych chatach krytych trawiastą strzechą. To kontakt z białymi osadnikami był powodem zmiany sposobu życia. Najpierw, Ndebele zaczęli wypiekać bryły błota na wzór cegieł. Pozwoliło to na budowę większych domów, już nie okrągłych. Biali zaczęli wypierać lokalną ludność z lepszych terenów, co stało się powodem wojny. Uważa się że malowanie domów zaczęło się po przegranej wojnie z białymi osadnikami. Duma narodu upadła dając upust twórczym instynktom.

Nawet sąsiednie plemiona afrykańskie nie rozumiały w pełni symboliki nawiązującej do statusu i sytuacji rodzinnej. Podziwiano tylko kolorowe kształty, jednym się to podobało, innym nie. Kolorowa sztuka jest czymś więcej jak malowaniem farbą ścian żeby upiększyć dom. Zawarta jest tam symbolika przypominająca o dziedzictwie całego narodu. Razem z koralikami i nakryciem głowy w podobnym stylu, Ndebele wypracowało swój własny charakter, który stał się nagle zauważony. Konkurencja pomiędzy kobietami tworzącymi wyroby rzemieślnicze stała się powodem dalszego doskonalenia detali.

Plemię Ndebele dzieli się na cztery pod-plemiona, z których dwa, Manala i Ndzundza, mieszkają obecnie głównie w okolicach Pretorii i w Mpumalandze. Ndzundza jest jedyną Ndebele grupą uprawiającą sztukę dekoracyjnego malarstwa i paciorków. Artyści tworzą uderzające, kolorowe i geometryczne grafiki, które stały się nawet kierunkiem sztuki zwanym "Ndebele malowanie domów" dzięki popularności artystów takich jak Esther Mahlangu i Francina Ndimande.

Kościół w Mthambothini
Kościół Rzymsko-Katolicki w Mthambothini - Mpumalanga, dekorowany tradycyjnymi malowidłami w stylu Ndebele
Wnętrze domu ludu Ndebele
W domu w stylu Ndebele, zdjęcie z Kghodwana Cultural Village