Wydmy Wybrzeża Szkieletów


Kolorowe wydmy

Wydmy piaskowe w Namibii widziane z samolotu
Wydmy piaskowe Wybrzeża Szkieletów w Namibii. Pustynia Namib często określana jest mianem "Piaskowego Morza". Nic w tym dziwnego, jak okiem sięgnąć, jest tylko piasek, w dodatku, piasek zachowuje się podobnie jak woda i układa się w kształcie fal. W rzeczywistości, fale piaskowe przesuwają się z prędkością około 1,5m/h. Możemy to zaobserwować, kiedy nagramy film i obejrzymy go w przyśpieszeniu, najlepiej około 150X.

Wyjaśnienie procesu powstawania wydm na Pustyni Namib

Mapka wyjaśniająca proces powstawania wydm

Skąd pochodzą tak wielkie ilości piachu? Piasek wędruje z Gór Smoczych, oddalonych około 1500 km w głąb lądu. Drobne ziarenka piasku w skutek erozji wywołanej częstymi deszczami, mrozami i wiatrem, trafiają z wodą deszczową do rzeki i niesione są do morza. W czasie tak długiej podróży drobinki te ocierają o siebie, co sprawia że rogi są zaokrąglone.

W rezultacie, piasek staje się miły w dotyku. Razem z piaskiem, do Oceanu Atlantyckiego trafiły wszystkie diamenty, jakie posiada Namibia. Bieg rzeki Oranje zmieniał się wielokrotnie, stąd pokłady diamentów znajdują się na większej części wybrzeża Namibii, aż do RPA. Już w Oceanie Atlantyckim, piasek porywany jest przez Prąd Benguelski i niesiony wzdłuż zachodniej części kontynentu, kiedy wyrzucany jest z falami na brzeg. To nie jest jeszcze koniec tej długiej podróży. Suchy piasek niesiony jest następnie 150 km w głąb lądu z prędkością około 10m/s, kiedy podnoszą się wiatry zachodnie.

Dlaczego wydmy Namibii są koloru pomarańczowego?

Kolor wydm pochodzi od wysokiej zawartości tlenku żelaza (rudy żelaza). Możemy się o tym przekonać, przystawiając magnes. Ziarenka pisaku są przyciągane przez magnes. Ciekawe, że piasek wychodzący z oceanu jest dużo jaśniejszy. Doskonale to widać na zdjęciach satelitarnych. Możemy też pobrać próbki piasku i je porównać. Przewodnicy tłumaczą nam że reakcję żelaza z tlenem wywołuje woda pochodząca z gęstych mgieł opadających na piasek. Moim zdaniem, jest to mylne wytłumaczenie. Żelazo nie występuje w przyrodzie w stanie wolnym, tak więc tlenek żelaza jest tam już od milionów lat i niemożliwa jest dalsza korozja. Woda, raczej umożliwia przechodzenie rdzawego koloru na nowe ziarenka piasku.

Istnieją cztery podstawowe rodzaje wydm.

1) Crescentic czyli o kształcie półksiężyca, są to najmłodsze wydmy, bezustannie rosną i zmieniają swoje położenie. Nawet wielkie wydmy zdolne są przesunąć się do 75m/rok. Kierunek półksiężyca zależy od kierunku wiatru. Zawsze ruchome wydmy często zderzają się z innymi wydmami, w ten sposób powstają większe, innego rodzaju wydmy. Powstają w pobliżu morza.

2) Transverse – to długie wydmy powstałe z wielu wydm rodzaju crescent. Średnia ich wysokość wynosi między 5 do 10m. Powstają kilka kilometrów od brzegu morza.

3) Linear czyli liniowe. Spotykane w odległości około 50 km od wybrzeża. Wielkie ilości piasku powodują, że wiatr nie jest już w stanie utrzymać jednego kierunku. Powstają unikalne kształty i formy. Maksymalna ich wysokość wynosi do 200m a długość może wynosić całe dziesiątki kilometrów. Są to najczęściej spotykane wydmy na Pustyni Namib.

4) Star – wydmy w kształcie gwiazdy. Powstają w wyniku częstej zmiany kierunku wiatru. Zachodni, ciepły wiatr niesie piach w stronę lądu, traci on stopniowo temperaturę i wraca w stronę oceanu poniżej wiatru zachodniego. W wyniku tego, wydma jest pod wpływem wiatru z dwóch, przeciwnych kierunków. W rezultacie, piasku przybywa w wielu kierunkach. Powstaje w ten sposób nieregularny kształt, często przypominająca gwiazdę. Mają one wysokość często ponad 300m. Najwyższa wydma Namibii, Big Daddy zaliczana jest do tego rodzaju wydm.