W 2008 roku młody polski grotołaz zmarł na malarię z powodu źle dobranego leku.
Mefloquine (Lariam®) Był używany przez pacjentów do 12 miesięcy bez skutków ubocznych. Jest łatwy w użyciu ale nie jest sprzedawany bez recepty. Może powodować zawroty głowy, nudności, ospałość, biegunkę. Nie może być brany na pełny żołądek. Jedna na 140 osób biorących ten lek ma halucynacje.
Polecany zwłaszcza w Azji, gdzie występuje odporność na leki. Zalecany tylko na krótki okres. Może być stosowany kiedy inne leki nie mogą być użyte. Może obniżyć skuteczność pigułek antykoncepcyjnych. Zalecane jest branie Doxycycliny każdego dnia na jeden tydzień przed wyjazdem i cztery tygodnie po powrocie.
Odporność na ten lek pojawiła się już w Mozambiku i rejonach sąsiednich. Proguanil (Paludrine®) każdego dnia; Chloroquine (Daramal® / Nivaquine® / Promal® ) jeden raz tygodniowo. Taka kombinacja może być używana przez 3 miesiące, a nawet 6 miesięcy. Należy ją zacząć jeden dzień przed wyjazdem w zagrożony teren i kontynuować przez 4 tygodnie po powrocie. Można go kupić bez recepty. Ważne jest żeby pamiętać o codziennym braniu leku.
Zwany Melanil albo Malanil w RPA, to najnowszy na rynku lek na malarię. Ma on najmniej skutków ubocznych. Zalecany jest przede wszystkim dlatego że można go brać na 24 godziny przed wyjazdem i 7 dni po powrocie. Cena wynosi ok. 13-14 PLN za tabletkę i jest jedynym, zarejestrowanym (dostępnym na zasadzie zwykłej recepty lekarskiej) nowoczesnym lekiem do profilaktyki i leczenia malarii.
Wiele się mówi ostatnio o tym leku, ale ma on większe znaczenie w leczeniu niż w zapobieganiu. Można go kupić w krajach na północ od RPA. Nie przeprowadzono jak na razie formalnych testów tego leku. Jest bardzo przydatny zwłaszcza dla lokalnych ludzi mających już odporność na malarię przez długi czas życia z tą chorobą. Najlepiej jest brać go razem z lekiem pod nazwą Riamet.
Produkowany przez Polfa-Pabianice. Arechin zabija dorosłe pasożyty, ale nie ma żadnego wpływu na ich niedojrzałe formy. Dlatego zalecana jest kontynuuacja kuracji przez co najmniej 4 tygodnie po powrocie z zagrożonego rejonu.
Wyprodukowano wiele rodzajów leków na malarię, najpowszechniej używany ale najmniej skuteczny to "chinina". Ostatnio pojawił się lek zwany "artesunate", oparty na starożytnej chińskiej ziołowej miksturze. Jeśli udajecie się Państwo w dalekie od cywilizacji rejony malarii, będzie dobrze mieć przy sobie zestaw odpowiednich leków. Najważniejszy to "Pyrimethanine-sulfadoxine" (Fransidar) zalecany w nagłych przypadkach w samodzielnym leczeniu malarii jeśli nie możliwa jest pomoc lekarska przez najbliższe 24 godziny. Należy używać środków zapobiegających ugryzieniom, czyli trzeba kategorycznie pamiętać o używaniu kremów i płynów (chemiczne i bazowane na citronelli repelenty) na każdym skrawku odsłoniętej skóry. Powinno się stosować repelenty o zawartości aktywnej substancji (DEET) od 30 do 50%.Nie wskazane jest to dla niemowląt. Lepiej jest starannie je okryć w grube ubrania łóżko powinno być okryte moskitierą na kilka godzin przed snem. Jest to uważane za najbardziej efektywną broń przeciwko komarom. Należy też pamiętać o higienie osobistej. Okazuje się że osoby ze śmierdzącymi nogami są bardziej kuszące dla komarów. Wskazane jest branie tabletek czosnkowych. Komary nie lubią zapachu czosnku. Jeśli planujecie Państwo podróż w tereny malarii konieczne jest użycie profilaktycznych leków. Większość uważa że leki te ukrywają objawy malarii, opóźniając tym leczenie. Jest to nieprawda, leki zapobiegawcze zwalniają rozwój choroby, robiąc przebieg choroby łagodniejszym. Prosimy pamiętać że leki zapobiegawcze nie mają 100% pewności, dlatego należy zachować ostrożność w zagrożonych terenach. Prosimy pamiętać ze dzieci poniżej ósmego roku życia, kobiety ciężarne, osoby w depresji psychicznej, z problemami z sercem powinni zachować szczególną ostrożność. W aptekach w RPA sprzedawanych jest kilka rodzajów zestawów do wykonania samodzielnych testów na malarię. Jest to bardzo przydatne w rejonach gdzie pomoc lekarska nie jest możliwa w najbliższych 24 godzinach
Z doświadczenia wiemy że większość turystów z Polski nie stosuje właściwej chemio profilaktyki malarii, czyli nie bierze właściwych leków w wymaganej ilości, na które zarodźce malarii są w RPA wrażliwe (strefy lekooporności: A, B i C wg. WHO). Każdy wybierający się do Afryki powinien zwrócić się poradę do Poradni Chorób Tropikalnych, albo udać się do lekarza zaraz po przyjeździe do RPA. Tutejsi lekarze mają duże doświadczenie w profilaktyce malarii. Miliony ludzi umiera każdego roku na malarię, chorobę która może być w prosty sposób zapobiegana. Zanim odwiedzicie Afrykę Południową, zachęcamy do poświęcenia kilku minut cennego czasu i zapoznania się z podstawowymi faktami o malarii, dzięki temu ta niebezpieczna choroba może być z łatwością uniknięta.
W Afryce Południowej tylko cztery gatunki komarów są nosicielami malarii (z włoskiego mala aria - złe powietrze), na całym świecie występuje 130 gatunków takich komarów. Jest to gatunek zwany Anopheles, który to wybiera sobie na szczęście gorące i parne środowisko. Nawet w najbardziej dotkniętym przez malarię otoczeniu tylko 5% komarów jest nosicielami pierwotniaka malarii. Szansa zarażenia wydaje się znikoma, ale biorąc pod uwagę ilość ugryzień, jeśli spędzicie Państwo tydzień na tych terenach bez odpowiedniego zabezpieczenia, gwarantowane że zarazicie się malarią. Ma to sens, przecież jest to walka o przetrwanie. Komary muszą żywić się ludzką krwią w celu wydania ich jajek. Samica komara ostrożnie wkłuwa się w naszą skórę w poszukiwaniu żyłek. W tym samym czasie wstrzykuje swoją ślinę mającą działanie znieczulające. Razem ze śliną komara wnikają do organizmu sporozoity pasożyta. Z reguły nikt nie czuje ugryzienia, jak też nie słyszy się samic komara widliszka. Poruszają się one w powietrzu bezszelestnie, nie są możliwe do usłyszenia nawet w najgłębszej ciszy. Dlatego ludzie nawet nie zdają sobie sprawy z ich obecności. Komar, nawet urodzony z pierwotniakiem malarii, musi najpierw pić krew z innego człowieka, nosiciela malarii zanim będzie w stanie spowodować zarażenie. Komar widliszek żywi się 11 razy w życiu i od czwartego razu jest zdolny do zarażenia ludzi ale jego aktywność spada ponieważ też zostaje osłabiony przez pierwotniaka.
Typowe objawy to cykle zimna, gorączki, pocenie się, dreszcze i ból całego ciała. Ale pierwszym symptomem, który odróżnia malarię od przeziębienia, jest poczucie zagrożenia i silny niepokój. Jak tylko pierwotniak zaatakuje twoje krwinki czerwone, stajesz się gorący. Kiedy pierwotniak wygrał walkę i zadomowił się we krwi, czujesz zimno, nawet bardzo zimno. Drżysz z zimna, tracisz siły, wymiotujesz i masz biegunkę. Po tygodniu od zarażenia twoja skóra i oczy przybierają kolor żółty. Jeśli do tej pory nie otrzymałeś odpowiedniej pomocy, najprawdopodobniej umrzesz.
Obecnie miliony genetycznie modyfikowanych komarów wypuszczanych jest w wyselekcjonowanych terenach w celu zwalczania tej niebezpiecznej choroby. Naukowcy pracują od dawna nad wyprodukowaniem komara nie będącego nosicielem malarii, albo nie lubiącego smaku ludzkiej krwi. Badania te trwać będą jeszcze długo, jest to jednak dowód na to jak poważnym problemem jest malaria. Pierwotniak malarii staje się z czasem odporny na leki. Niektóre tabletki mogą być na rynku tylko kilka lat, później tracą swoją skuteczność nawet w powiązaniu z innymi lekami. Wyprodukowanie nowych lekarstw tra latami i kosztuje miliony dolarów. Proszę tylko pomyśleć co się stanie kiedy obecne leki przestaną działać a nie opracowano jeszcze ich następców. Każdego roku umiera więcej ludzi na malarię niż na gruźlicę, AIDS i zapalenie opon mózgowych razem wziętych. Jest to ponad 300 mln. przypadków, z czego 1 mln. nie będzie miał szczęścia i umrze. Pierwotniaki malarii z rodzaju Plasmodium atakują komórki wątroby i czerwone krwinki, bez pomocy lekarskiej prowadzi to do śmierci. Na szczęście na rynku znajduje się wiele bardzo dobrych leków, skutecznie zapobiegających i leczących tą chorobę, ale z powodu dużej niewiedzy, czyli kto ma je używać, kiedy i jak leki nie są aż tak pomocne jak powinny. Średnio, jedno z czterech dzieci umierających w Afryce, umiera na malarię. Zarażenie kobiet w ciąży jest dwa do trzech razy bardziej prawdopodobne. Kobieta ciężarna umiera na malarię z dwa razy większym prawdopodobieństwem. Dlatego, jeśli masz małe dzieci, albo jesteś w ciąży powinnaś unikać terenów zagrożonych malarią. Malaria przenoszona jest przez samicę komara anopheles. Podczas ukąszenia jeden z czterech gatunków pierwotniaka malarii z rodzaju Plasmodium jest przeniesiony do organizmu ludzkiego. Dlatego występują różne objawy, ale zawsze można spodziewać się wysokiej gorączki, napadów zimna (zimnica), symptomów podobnych do grypy. Każdy kto przebywał przed kilkoma miesiącami w rejonach gdzie występuje malaria w przypadku objawów grypy powinien poddać się badaniom lekarskim na malarię. W 1999r RPA, Mozambik i Suazi podpisały dokument nazwany "Malaria Protocol". Jego celem było objęcie ścisłą kontrolą większego obszaru. W programie jest pryskanie insektycydami terenów zamieszkałych przez ludzi, wprowadzenie na rynek wielu zapobiegawczych leków, edukacji ludności o konieczności zwalczania komarów. Okazało się to dużym sukcesem. Malaria Information System podał ze ilość przypadków malarii w Kwazulu Natal spadła o 90% od roku 1999, w Mpumalandze prawdopodobieństwo zarażenia spadło o 60%.
Pierwotniaki Malarii
|