Pierwsza strona polska | Wersja angielska     Flaga angielska | Kontakt z nami

Jak zapylane są figowce?

Osy figowe są zależne od fig tak jak ryba potrzebuje wody. Żyją one w środku fig i jest to moim zdaniem najbardziej niezwykły przykład wzajemnej zależności. W jednej z książek znalazłem nawet stwierdzenie że jeśli powstanie nowy gatunek fig, w krótkim czasie rozwija się osa mogąca dotrzymać kroku ewolucji.

Jeśli kiedykolwiek jedliście figi, wtedy wiecie że w środku, grubego, skórzastego worka znajduje się słodki miąższ, który jeśli zobaczycie dokładniej, jest w rzeczywistości setkami mikroskopijnych kwiatów. Żeby się rozmnażać, malutka samica osy musi przecisnąć się przez mały otworek na końcu owocu figi. Jest to bardzo trudne zadanie, dlatego osa dzięki ewolucji zdołała przystosować się się do tego.

Jeśli zobaczycie osę pod mikroskopem, wygląda dziwnie ale interesująco. Ma wydłużoną głowę i płaski tułów, delikatne czułki i skierowane do tyłu zęby żeby nie upaść do tyłu w czasie wiercenia otworu w fidze. Najdziwniejsze jest że ma nawet kilka zębów na nogach i dwie jakby antenki. Z takim wyposażeniem osa może podjąć się trudnego zadania wejścia do środka zanim inni to zrobią.

Jest to naprawdę trudne zadanie, jej antenki i skrzydła z reguły się połamią, ale to nie problem, nie będzie ich więcej potrzebować. W środku owocu osa jest bezpieczna, otworek wejściowy zamyka się. Wtedy może znieść jajka w niektórych kwiatach i zapylić inne pyłkiem zmagazynowanym sprytnie w otworkach na jej nogach i na jej tułowiu.

W takim pięknym, kwiecistym grobie umiera, jej długość życia wynosi tylko kilka dni. Ze złożonych jaj rozwijają się, płci męskiej larwy bez skrzydeł. W owocu figi są bezpieczne, mają dużo pożywienia. Robią otworki w jajach płci żeńskiej, zapładniają je, następnie wiercą otworki, którymi samice mogą wydostać się na światło dzienne i umierają. Samice osy widzą trochę więcej świata zewnętrznego.

Niektóre figowce mają owoce męskie i żeńskie ale około połowa figowców jest rozdzielnopłciowa. W tym przypadku żeńskie figowce produkują owoce z nasionami, męskie wydają osy. Z tego wynika że jadalne są tylko owoce żeńskie. Jak tylko samice osy opuszczą figę, owoc dojrzewa, zmienia kolor i zapach. Wtedy pojawiają się zwierzęta jedzące owoce i one rozsiewają figi.

Drzewo figowe (Ficus thonningii)

 Drzewo Figowe

Figowiec Ficus sycomorus

Figowiec ficus sycomorus Figowe drzewo