Drzewo figowe - Jak zapylane są figowce?


Drzewa figowe


Osy figowe są w taki sposób zależne od fig, jak dla ryby potrzebna jest woda. Żyją one w środku fig i jest to, moim zdaniem, najbardziej niezwykły przykład wzajemnej zależności. W jednej z książek znalazłem nawet stwierdzenie, że jeśli powstanie nowy gatunek fig, w krótkim czasie rozwinie się osa mogąca dotrzymać kroku ewolucji.

Jeśli kiedykolwiek jedliście figi, to wiecie, że w środku grubego, skórzastego worka znajduje się słodki miąższ, który - jeśli przyjrzycie się dokładniej - jest w rzeczywistości setkami mikroskopijnych kwiatów. Żeby się rozmnażać, malutka samica osy musi przecisnąć się przez mały otworek na końcu owocu figi. Jest to bardzo trudne zadanie, dlatego osa dzięki ewolucji zdołała wypracować tę umiejętność.

Jeśli zobaczycie osę pod mikroskopem, wygląda dziwnie, ale interesująco. Ma wydłużoną głowę i płaski tułów, delikatne czułki i skierowane do tyłu zęby, umieszczone a ten sposób, żeby nie upaść do tyłu w czasie wiercenia otworu w fidze. Najdziwniejsze jest jednak to, że ma nawet kilka zębów na nogach i dwie jakby antenki. Z takim wyposażeniem osa może podjąć się trudnego zadania wejścia do środka, zanim inni to zrobią.

Jest to naprawdę trudne zadanie, jej antenki i skrzydła z reguły się połamią, ale to nie problem, nie będzie ich więcej potrzebować. W środku owocu osa jest bezpieczna, otworek wejściowy zamyka się. Wtedy może znieść jajka w niektórych kwiatach i zapylić inne pyłkiem zmagazynowanym sprytnie w otworkach na jej nogach i na jej tułowiu.

W takim pięknym, kwiecistym grobie umiera, jej długość życia wynosi zaledwie kilka dni. Ze złożonych jaj rozwijają się larwy płci męskiej bez skrzydeł. W owocu figi są bezpieczne, mają dużo pożywienia. Robią otworki w jajach płci żeńskiej, zapładniają je, następnie wiercą otworki, którymi samice mogą wydostać się na światło dzienne i umierają. Samice osy widzą trochę więcej świata zewnętrznego.

Niektóre figowce mają owoce męskie i żeńskie, ale około połowa figowców jest rozdzielnopłciowa. W tym przypadku żeńskie figowce produkują owoce z nasionami, męskie wydają osy. Z tego wynika, że jadalne są tylko owoce żeńskie. Gdy tylko samice osy opuszczą figę, owoc dojrzewa, zmienia kolor i zapach. Wtedy pojawiają się zwierzęta jedzące owoce i one rozsiewają figi.

Dzikie figi

Drzewo figowe (Ficus thonningii)

Figowiec ficus sycomorus

Dzikie figi (Ficus thonningii)

Figowe drzewo

Dzikie figi na drzewie (Ficus thonningii)