Logo Africangamesafari

Afryka

Starożytną Afrykę możemy podzielić na trzy części:

Północna część ponad wielką pustynią miała najstarszą udokumentowaną i zapisaną historię, sięgającą aż pięć tysięcy lat wstecz, czyli do pierwszej z 31 dynastii starożytnego Egiptu. Była to zawsze bardziej śródziemnomorska kraina niż Afryka, z wieloma połączeniami do innych wspaniałych kultur, takich jak grecka, rzymska czy arabska. Możemy więc śmiało powiedzieć, że miejsce to miało wpływ na powstanie dzisiejszej, zachodniej cywilizacji.

Na południe od tej ważnej dla rozkwitu technologicznego krainy znajdowała się druga część Afryki - nazwiemy ją „Prawdziwą Afryką” albo „Afryką Murzynów”. Miała ona swoją własną kulturę, swoistą cywilizację, która rozwijała się bujnie i upadła z upływem czasu. Była to wielka niewiadoma dla całego ówczesnego świata aż do czasów współczesnych. Oddzielona od zachodnich cywilizacji Saharą od północy, gęstymi tropikalnymi lasami od strony zachodniej i Wybrzeżem Szkieletów, pustynią Namib z kotliną Kalahari od południa. Było tam niewiele naturalnych portów, a z wyjątkiem rzeki Nil i Gambia, nie było rzek nadających się do żeglugi od strony morza. Większa część lądu składała się z wysokiej równiny, obniżającej się gwałtownie na wybrzeżu, co powodowało, że rzeki płynęły szybko, tworząc wiele pieniących się wodospadów, których nie mogła pokonać żadna łódź. W środku tej „twierdzy” znajdowała się jeszcze jedna linia obrony, czyli będące zawsze na posterunku armie komarów i much tse-tse. Oznaczało to, że do czasu, zanim rozwinęła się współczesna medycyna, każdy śmiały podróżnik nie bojący się osiedlić w Afryce, umierał na malarię, żółtą febrę albo śpiączkę. Średnio 50% osiedleńców przybyłych do tych tropikalnych terenów umierało w pierwszym roku z powodu braku odporności na afrykańskie choroby. Zwierzęta domowe służące do transportu wykańczały się w szybkim tempie na skutek ugryzień much tse-tse. Nawet kolonialne mocarstwa zrezygnowały z tego powodu w wielu miejscach z transportu kołowego aż do czasu, kiedy na początku XIX wieku mucha tse-tse znalazła się pod kontrolą. W zamian stosowano transport na plecach tubylców. Sama Dzika Afryka podzielona była jeszcze jedną przeszkodą, czyli lasami równikowymi.

Tam znajdowała się trzecia, najmniej poznana i dlatego najbardziej fascynująca część Afryki. Wielu próbowało zgłębić tajemnice tej części Czarnego Lądu; pierwszymi udokumentowanymi turystami byli dawni arabscy kupcy, którzy zdołali przedrzeć się niebezpiecznym szlakiem pustynnym i dotarli do wybrzeży Mozambiku. Prawdopodobnie złoto Salomona pochodziło właśnie z tych okolic. Na wschodzie rzeka Nil dostarczała wiele możliwości do wymiany technologicznej. Wykopaliska dowodzą, że zaawansowane technologicznie królestwa znajdowały się w środkowej części Nilu już w VI wieku przed naszą erą. Możliwe jest, że miejsce to, lokalizowane przez archeologów w okolicach dzisiejszego Khartoum miało duży wpływ na rozwój wytopu żelaza w innych zakątkach Afryki. Południowa część Czarnego Lądu, znajdująca się za tropikalnym lasem równikowym, była zamknięta najdłużej, ale nawet tam dotarły tratwy Kon-Tiki z Indonezji przynosząc palmy kokosowe, bananowe oraz zostawiając tam genetyczne ślady na ludziach z Madagaskaru. Rzymskie monety i szczątki chińskiej porcelany dowodzą, że aleksandryjscy kupcy wiedzieli o Kilimandżaro.

Ta izolacja i niewiedza jest przyczyną błędnej opinii o Afryce. Dla wielu z nas była ona zacofanym miejscem prymitywnych dzikich ludzi aż do czasu, kiedy biały człowiek przyniósł tam swoją wiedzę i poprawił warunki życia.

Tak naprawdę, jest to błędna opinia. Zacofanie nie było aż tak wielkie jak sobie to wyobrażamy. Wykopaliska dowodzą, że Afryka uważana jest za najstarszy kontynent i znaleziono tam wiele wykopalisk świadczących o tym, że weszła wcześniej w epokę żelaza niż Europa. Dopiero po XV wieku, kiedy to technologiczna wymiana informacji pomiędzy różnymi częściami świata zaczęła grać dużą rolę, Afryka pozostała w tyle. Jako przykład możemy podać, że wprowadzenie prochu zmieniło Europę, konie zmieniły całą Amerykę, transport samochodowy zmienił Indie, a rozwój medycyny - Afrykę. Na tle socjalnym i politycznym Afryka nigdy nie stała w tyle względem Europy. Tradycyjne afrykańskie społeczności dostosowały się przez wieki do egzystencji w tym ciężkim do przetrwania środowisku. Dzięki ich wzajemnemu szacunkowi, cenieniu wartości człowieka ponad wartościami materialnymi, wzajemnej odpowiedzialności, wspólnym wychowywaniu dzieci, dużemu respektowi dla starszych - afrykańskie społeczności nie miały się czego wstydzić, kiedy porównywano je z europejskimi. Władza sprawowana była przez wodzów wybieranych po linii rodzinnej. Wodzowie zmuszeni byli do dawania dużej swobody swoim poddanym. W przeciwnym razie niezadowoleni ludzie mogli bez przeszkód przenieść się do innych wiosek.

Dlatego możemy śmiało powiedzieć, że w czasie kiedy Portugalczycy odkryli Przylądek Dobrej Nadziei, Afryka była bardziej demokratycznym miejscem niż Europa. Europejscy chłopi nie mieli w tym czasie prawa zmiany miejsca zamieszkania, musieli pracować dla bogatych ziemian i na rzecz Kościoła. Święta inkwizycja dokonywała wielkiego spustoszenia równolegle z bestialskimi wojnami, które toczyły się na kontynencie prawie bezustannie. W Afryce też były wojny, ale miały one raczej rytualny charakter niż praktyczny. Przykładowo - plemiona Nguni praktykowały tradycje wojownicze i kładły duży nacisk na odwagę i rozwój fizyczny. Każdy młody mężczyzna musiał się uczyć walki dzidami i kijami. Po uroczystym ślubowaniu zakończonym obrzezaniem młodzi wojownicy organizowali czasami napady na stada krów w sąsiednich wioskach. Nie było tam jednak przelewu krwi i cała sprawa kończyła się porozumieniem dzięki dyplomacji prowadzonej przez żony wodzów i radę starców. Całe takie zajście kończyło się zgodą i wymianą prezentów, oczywiście po wcześniejszym wyrównaniu strat. Jedynie w przypadku, kiedy zniszczenia były duże, mogło dojść do wojny. Ale nawet wtedy wymagane były pewne rytuały, takie jak formalne wypowiedzenie wojny i danie czasu stronie przeciwnej na przygotowanie się do wojny. Obie armie ustawiały się w linii naprzeciwko siebie wymieniając okrzyki. Kobiety i dzieci miały za zadanie dodawanie odwagi swoim wojownikom. Następnie rzucano dzidami, ale z powodu dużej odległości nie było tam wielu rannych. Czasami dochodziło do bliższego spotkania się wojowników. Wtedy dźgano przeciwnika dzidami, zabijano kilka osób, a pozostali uciekali w popłochu. Zwycięzca mógł wtedy zabrać pokonanym krowy, kobiety i dzieci. Mogło też dojść do spalenia kilku domów, ale pokonany szczep nie był nicestwiony i starano się, aby nie zniszczyć podstawowych środków do życia koniecznych do przetrwania. Po jakimś czasie część krów oddawana była, po to, aby wrogowie nie zginęli śmiercią głodową. Kobiety i dzieci nie były nigdy zabijane, ponieważ nie stanowiły one zagrożenia dla wojowników. Wojny takie miały od wieków miejsce w Afryce i działo się to do czasu pojawienia się Czarnego Napoleona, czyli Zulu Shaka. Zamienił on łagodny szczep Zulu w bezlitosny, wojowniczy naród niosący spustoszenie na kontynencie. Być może tylko dlatego propaganda białych głosiła, że Afryka była brutalnym, dzikim miejscem, które odżyło po przybyciu Europejczyków.